Tüketicilerin İnternetten Bilgi Arama ve Mağazadan Satın Alma Tercihlerindeki Farklılıkların Ürün Türü ve Akıllı Alışveriş Algısı Kapsamında Belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emine Karakuş Başlar
Danışman: Zehra Bozbay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dijitalleşmeninde etkisiyle satın alma davranışlarında çevrimiçi ve çevrimdışı kanalların bir arada kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu çalışmada tüketicilerin satın alma deneyimlerinin bilgi arama aşamasında çevrimiçi kanallardan yararlandığı ve ürün/hizmeti satın almak için çevrimdışı kanallara yöneldiği webrooming incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyeti etkileyen öncüllerin akıllı alışveriş algısı ve ürün türü boyutlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktır. Bu çerçevede pişmanlık beklentisinin, çeşitlilik arayışının ve dokunma / deneme ihtiyacının internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyete etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın amaçlarından bir diğeri ise pişmanlık beklentisinin çeşitlilik arayışı ve dokunma / deneme ihtiyacına etkisini belirlemek ve bu etkilerin deney değişkenleri itibariyle farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymaktadır. Bu kapsamda akıllı alışveriş algısı zaman / çaba tasarrufu, para tasarrufu ve doğru satın alma olmak üzere üç boyutta ve ürün türü ise arama ürünü ve deneyim ürünü olmak üzere iki boyutta ele alınarak önerilen yapısal modelin deney değişkenlerine göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın amaçlarına uygun olarak literatürde yer alan ölçeklerden yararlanarak, deney değişkenlerine göre ilgili manipülasyonların senaryolarla yapıldığı altı farklı anket formu ile İstanbul ilinde yüz yüze 18 yaş üstü bireylerden veri toplanmıştır. Her bir deney grubu için 200'er olmak üzere toplam 1200 kullanılabilir anket SPSS ve AMOS paket programları ile yapısal eşitlik modellemesi ve çoklu grup analizleri kullanılarak test edilmiştir. Araştırma bulgularında pişmanlık beklentisinin dokunma / deneme ihtiyacı ile internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyeti etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca ürün türüne göre çeşitlilik arayışının internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyete etkisinin para tasarrufu senaryosuyla karşılaşan katılımcılarda; pişmanlık beklentisinin internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyete etkisinin zaman / çaba tasarrufu senaryosuyla karşılaşan katılımcılarda; dokunma / deneme ihtiyacının internetten bilgi arama ve mağazadan satın alma davranışına yönelik niyete etkisinin zaman / çaba tasarrufu ve doğru satın alma senaryosuyla karşılaşan katılımcılarda; pişmanlık beklentisinin çeşitlilik arayışı ile dokunma / deneme ihtiyacına etkisinin doğru satın alma senaryosuyla karşılaşan katılımcılarda farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.