Türkiye’nin Doğu Akdeniz Kıyılarında Sıcaklık ve Yağış Trend Analizleri ve Ekstrem Hadiseler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülten İÇEL

Danışman: Barbaros Gönençgil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı: Türkiye'nin Doğu Akdeniz Kıyıları'nda iklimin en önemli iki elemanı olan sıcaklık ve yağışta görülen değişikliklerin varlığını, ne şekilde geliştiğini; sıcaklık ve yağışta meydana gelen değişimlere bağlı olarak ekstrem hadiselerin oluş zaman ve sıklıklarını analiz etmektir.Test ve analizler için SPSS paket programı kullanılmıştır. Aylık, yıllık, mevsimlik sıcaklık ortalamaları ile aylık, yıllık, mevsimlik yağış toplamlarına ANOVA (tek yönlü varyans analizi), Tukey_HSD gruplama testi, Mann_Whitney U testleri uygulanmıştır. SPSS ve MINITAB paket programlarında grafik ve trend eğrileri çizilerek, trend eğrilerindeki artış ve azalış eğilimleri saptanmıştır.Yapılan test ve analizler ile grafik trend eğrileri sonucunda elde edilen başlıca bulgular şöyle özetlenebilir: En soğuk ayın Ocak, en sıcak ayın Temmuz olduğu Doğu Akdeniz Kıyılarımızda; kendini kuvvetli belli eden bir kış mevsimi yoktur. Sonbahar ile başlayan değişkenlik Kış aylarında en üst seviyedir. Çalışma sahasında ele aldığımız 11 meteoroloji istasyonuna ait yıllık ortalama sıcaklık grafiklerinin trend eğilimleri artış göstermektedir ve bu artış 1992 yılından sonra daha belirgindir. Adana istasyonu dışında diğer 10 istasyonda 1992 yılı öncesi ve sonrası yıllar arasında en az 0,3°C, en fazla 1°C olmak üzere sıcaklık farkı vardır. Ayrıca, İlkbahar, Yaz ve Sonbahar mevsimlerine ait ortalama sıcaklıkların trendlerinde artış görülmektedir.1975-2006 yılları arasında Silifke'den Samandağ'a kadar olan çalışma alanımızda yıllık toplam yağışlar, İlkbahar mevsimi toplam yağışları ile Kış mevsimi toplam yağışlarda trend azalma eğilimine sahiptir. Yaz mevsiminde yağışta önemli bir değişiklik görülmezken, Sonbahar toplam yağışları artma eğilimindedir.Yağışlı günler ve yağış yoğunluklarında görülen eğilimler kısa süreli ani yağışların arttığı ihtimalini güçlendirdiği gibi insan faaliyetlerinin etkisi ile sel riskini de arttırmaktadır. Son yıllarda fırtına sayılarında görülen artışlar, değişen hava koşulları nedeniyle önümüzdeki yıllarda da devam edebilir.