Çocuklara yönelik çevrimiçi cinsel sömürü ve istismar ile mücadelede kurulması gereken denge


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA BEGÜM ŞİMŞEK

Danışman: Gülay Arslan Öncü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin hızla gelişip yaygınlaşması, çevrimiçi ve çevrimdışı dünyaların sınırlarını giderek daha bulanık hale getirerek çocukların çevrimiçi cinsel sömürü ve istismar gibi suçlardan korunma ihtiyacının artmasına sebep olmaktadır. Çevrimiçi ortamda çocuklar, "livestreaming" ve "grooming" gibi yeni cinsel istismar fiilleri ile karşılaşmakta ve bu durum mevcut yasal düzenlemelerin çocukları çevrimiçi cinsel istismardan korumaya yetip yetmediği sorusunu gündeme getirmektedir. Bu nedenle çocukların çevrimiçi cinsel istismardan etkili şekilde korunmasına ilişkin mevcut hukuki düzenlemelerin yeterliliği ve yeni düzenlemelere duyulan ihtiyaç üzerine bir çalışma yapılmıştır. Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye'nin üyesi olduğu bölgesel ve uluslararası çocuk ve insan hakları mekanizmalarının konuya ilişkin geliştirdikleri hukuki çözümler, karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yapılan inceleme uluslararası insan hakları ve çocuk hakları hukukunun, 2000 yılından bu yana çevrimiçi cinsel sömürü ve istismarla etkili şekilde mücadeleyi desteklemek için içtihat ve yorum yolu ile sık sık güncellendiğini göstermektedir. AB hukuku, konuya ilişkin bir reform süreci geçirirken, Türk hukukunda da benzer bir reforma ihtiyaç olduğu savunulabilir. Çocukların çevrimiçi cinsel istismardan korunma hakkını sağlamak için yapılan hukuki düzenlemelerin, çevrimiçi hizmetlerden faydalanan kişilerin ifade özgürlüğü ve özel hayatın gizliliği gibi temel haklarına ölçüsüz bir müdahale oluşturmaması, ayrımcılık yasağını ihlale yol açmaması gerekmektedir. Çalışmada, bu çatışan hakların dengelenmesinde çocuk hakları ve insan hakları temelli bir yaklaşımın nasıl izlenebileceği ortaya konulmaktadır.