Anayasal hakların sınırlandırılmasında içkin sınırlama doktrini

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYFULLAH TOSUN

Danışman: Haydar Burak Gemalmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anayasal haklar, anayasa metninde açıkça gösterilmeyen ve fakat anayasaya içkin sebeplerle sınırlanmaktadır/tahdit edilmektedir. Bu tezin temel amacı gerçekleştirilen ve/veya gerçekleştirilmek zorunda olunan bu sınırlamaları tipikleştirmek ve anayasal hakların öngörülemeyecek bir şekilde sınırlandırılmasını engellemektir. Bu amaç, hem anayasal hakların içkin olarak sınırlanmasında dayanılan argümanları, hem de bu içkin sınırlamaların nasıl ve hangi koşullarda uygulandığını belirlemeyi gerektirir. Bu inceleme aynı zamanda genel bir anayasal hak teorisi ve dogmatiği oluşturmayı da zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, tezin birinci bölümünde, genel bir hak teorisi ve dogmatiği belirlenmiştir. İkinci bölümde ise içkin sınırlama doktrini, birinci bölümde belirlenen hak teorisine eklenmiştir. Üçüncü bölümde, belirlenen içkin sınırlama doktrininin uygulamaya/içtihat hukukuna ne ölçüde yansıdığı kontrol edilmiştir. Her üç bölüm de Alman anayasa hukuku, Türk anayasa hukuku ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hukukuna dayanılarak kaleme alınmıştır. Bu üç hukuk sistemi, zaman zaman karşılaştırmalı olarak, zaman zaman ise sentezlenerek ele alınmıştır.