LeptinG-2548A ve LeptinR-Q223R gen varyantlarının inflamatuar barsak hastalıkları ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARZU DOĞAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bedia ÇAKMAKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnflamatuar barsak hastalığı (İBH) immün sistem ve vücut florası arasında karmaşık bir ilişkiden kaynaklandığı düşünülen, nedeni ve mekanizması tam olarak bilinmeyen iltihabi bir hastalıktır. Hastalığın ülseratif kolit ve Crohn hastalığı olmak üzere iki önemli tipi bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda leptinin iltihabi barsak hastalarının kolon mukozasında hücre yüzey reseptör sayısını artırarak, mukozal hücre proliferasyonunu stimüle ettiği gösterilmiştir. LeptinR Q223R polimorfizmi (rs1137101), leptin reseptör geninde glutaminin arjinine (CAG-CGG) dönüşmesi olarak bilinen tek nükleotid değişimidir. LeptinG-2548A polimorfizmi (rs7799039) ise, leptin geninin promotor bölgesinde G'den A'e tek nükleotid değişimini ifade eden polimorfizmdir. Çalışmamızda, LeptinG-2548A ve LeptinR Q223R gen polimorfizminin İBH' da risk ve klinik parametrelerle ilişkisi istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmaya 85 İBH' sı ve 69 sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. LeptinG-2548A ve LeptinR Q223R gen polimorfizmlerini saptamak için Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR), Restriksiyon Fragman Uzunluk Polimorfizmi (RFUP) ve Agaroz Jel Elektroforezi teknikleri kullanılmıştır. Serum leptin düzeyleri ELİSA metodu ile çalışılmıştır. Hasta ve kontrol grubu arasında polimorfizimler genotip ve allel dağılımları açısından incelenmiştir. Çalışmamızda her iki polimorfizimde de, hasta ve kontrol grubu arasında genotip ve allel dağılımları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ancak LeptinG-2548A polimorfizminde G+ genotipli bireylerin frekansının hasta grubunda kontrol grubuna göre yüksek olduğu ve hastalık için risk oluşturabileceği izlenimi edinilmiştir. LeptinG-2548A polimorfizminde AA genotipli bireylerin frekansının kontrol grubunda hasta grubuna göre yüksek olduğu ve hastalık için koruyucu bir faktör olabileceği kanısına varılmıştır. Genotipler arası leptin düzeyleri hasta ve kontrol gruplarında incelendiğinde her üç genotipteki bireylerde hastalar kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek leptin düzeylerine sahip olarak tespit edilmiştir (p=0,000) Hasta ve kontrol grubunda LeptinG-2548A ve LeptinR Q223R genotiplerine göre HOMA indeksleri incelendiğinde HOMA indekslerinin genotiplere bağımlı olarak değiştiği gözlenmiştir. Çalışmamızda, LeptinG-2548A ve LeptinR Q223R genotiplerinin daha geniş sayıda hasta populasyonu kullanılarak yapılacak olan ileriki çalışmalara ışık tutacağı kanısındayız. Bu sayede ortaya konulması düşünülen genotipik ilişki, hastalık patogenezindeki moleküler mekanizmaların çözülmesine ve aday terapötik çalışmalara katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Gen polimorfizmi, Leptin, Polimeraz Zincir Reaksiyonu, Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı