Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren seçilmiş sektörlere Covid-19 salgınının etkisi üzerine ampirik bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FİNANS ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET MACİT VOYVOT

Danışman: Emir Otluoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başladığı günden itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını, insanoğlunun en büyük sınavlarından birisi haline gelmiştir. Salgınla beraber tüm dünyada salgına karşı bir seferberlik başlatılmıştır. Salgının sağlık alanında yarattığı etki bir tarafa insanları; ekonomik, psikolojik yönden de etkilemiştir. Bu çalışmada öncelikle geçmişten günümüze salgın hastalıkların ekonomik ve sosyal etkileri ortaya koyulmuştur. Sonrasında küresel çapta etkili olmuş ekonomik krizlerin etkileri araştırılmıştır. Daha sonra Covid-19 salgınının psikolojik, sosyolojik yönden insanlar üzerinde yarattığı etkiler ortaya koyulmuştur. Devamında ise, Covid-19 salgınının küresel çapta yarattığı krizin ekonomik anlamda etkileri detaylı bir şekilde incelenmiş, makroekonomik göstergelerde yarattığı tahribat gözler önüne serilmiştir. Sonrasında çalışmanın temel amacına uygun olarak Türkiye özelinde Covid-19 salgını ele alınmış, ilk olarak makroekonomik etkilerine odaklanılmış daha sonrasında analizde kullanılan sektör özelinde araştırma devam ettirilmiştir. Üçüncü bölümde literatür araştırmasına yer verilmiştir. Pandemide ekonomik göstergelerin sektör getirilerine etkilerini gösterebilmek adına çalışmanın son bölümünde panel regresyon analizi yapılmış ve krizlerin etkilerini gösterebilmek adına yapısal kırılma testlerine yer verilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, 2015-2022 arasında aylık frekansta yapılan çalışmada, yapısal kırılmaları dikkate alarak kriz anlarında sektör getirilerinin düştüğü ve bu düşüşün Covid-19 döneminde de devam ettiği görülmüştür. Pandeminin başlarında sektör getirilerinde düşüş olmasına rağmen, pandeminin etkileri azalmaya başladığında tekrardan yükselmiş ancak ikinci dalga ile birlikte tekrardan gözle görülür düşüşler meydana gelmiştir. Covid-19 döneminde alınan politik kararların makroekonomik göstergeleri etkilediği görülmektedir. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki, salgından her sektör eşit seviyede etkilenmemiştir. Kimi sektörde düşüş yaşanırken kimi sektörlerde artış gözlemlenmiştir. Covid-19 salgını kapsamında sonuç bölümünde salgının etkileri tartışılmış, gelecekte firmaların ve ülkelerin bu gibi salgınlardan ağır darbe almamaları adına bir dizi politika önerisinde bulunulmuştur.