Azerbaycan Hukukunda Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Adam Khudaverdiyev

Danışman: Faruk Kerem Giray

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Azerbaycan Cumhuriyeti, bağımsızlığını yeniden kazandıktan sonra hukuk sisteminin geliştirilmesi yönünde emeli adımlar atmıştır. Bu süreçte, uluslararası iş birliği sözleşmeleri doğrultusunda tahkim, öncelikli olarak ele alınan konular arasında yer almıştır. Bu bağlamda, Azerbaycan mevzuatında tahkime dair düzenlemeler kabul edilmiştir. Ancak tahkime dair mevzuatın mevcut olmasına rağmen, Azerbaycan hukuk literatüründe bu konuya dair kapsamlı bir inceleme bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Azerbaycan Hukuku bağlamında yabancı hakem kararlarının tanınmasının ve tenfizinin teorik kısmını ve uygulamasının ele alınmasıdır. Bu çalışmada öncelikle tahkim kavramı tanımlanmış, uluslararası alanda tahkim uygulamaları değerlendirilmiş ve Azerbaycan hukuku açısından tarihsel gelişim ve ilgili mevzuat incelenmiştir. Azerbaycan hukuku bakımından hakem kararlarının kavramı verilmiş, bu kararların hukuki sonuç doğurması prosedürü ele alınmıştır. Tezde tanıma ve tenfiz kavramlarına değinilmiş, farklı taraflarından bahsedilmiştir. Azerbaycan'ın taraf olduğu yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine dair sözleşmeler incelenmiş, bu sözleşmeler kapsamında tanıma ve tenfiz prosedürü değerlendirilmiştir. Azerbaycan hukukunda tanıma ve tenfiz mevzuatı incelenmiş, tanıma ve tenfizi engeli olacak ayrı ayrı durumların kapsamlı analiz edilmiş, Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi tarafından tanıma ve tenfiz davasının yürütülmesi prosedürü kapsamlı ele alınmış, bir sıra kararların incelenmesi yapılmıştır. Yapılmış araştırma Azerbaycan hukukunda yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizine ilişkin mevcut boşlukları doldurmayı, literatüre bir katkı sunmayı hedeflemektedir.