KULLANIMLAR VE DOYUMLAR YAKLAŞIMI PERSPEKTİFİNDEN DİJİTAL AKTİVİZM HAREKETLERİNE BİR BAKIŞ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ezgi Yılmaz
Danışman: Hatun Boztepe Taşkıran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplum için sorun teşkil eden herhangi bir olay karşısında insanların örgütlü bir şekilde harekete geçmesi olarak tanımlanabilen aktivizm, dijital teknolojilerin hayatın her alanına girmesiyle birlikte şekil değiştirmiş ve zamanla gelişen yeni medya ortamlarında kendisine yeni bir kamusal alan oluşturmaya başlamıştır. Dijitalleşmenin gün geçtikçe hayatın her alanına girmesi sonucunda toplumların ve bireylerin günlük yaşam pratikleri de tamamen değişmiş ve bu durumun doğal bir sonucu olarak aktivizm faaliyetlerinin de neredeyse tamamı çeşitli dijital mecralar üzerinden yürütülür olmuştur. Kişiler, bu yeni medya platformlarını kullanarak toplumsal olaylarla ilgili görüşlerini daha kolay ve zahmetsizce dile getirme fırsatı bulmuş ve böylece birer "dijital aktiviste" dönüşmüşlerdir. Son yıllarda, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de toplumu ilgilendiren çeşitli konularla alakalı olarak büyük kitlelerin katılımıyla birçok dijital aktivist faaliyet gerçekleştirilmektedir. Her geçen gün daha çok insanın daha fazla konuda dahil olduğu bu hareketler hem toplumsal olarak hem de literatür açısından gittikçe önem kazanmıştır. Bu noktadan yola çıkılan bu çalışmanın amacı, dijital aktivist hareketlere katılan kişilerin hangi ihtiyaç ve motivasyonlarla bu hareketlere katıldığını ve hareketlere katıldıktan sonra ne gibi doyumlar elde ettiğini ortaya koymaktır. Konuyla ilgili bulguları elde etmek için ise kullanıcının ihtiyaç, motivasyon ve doyumlarını odak noktasına koyan ve bunu ölçmeye çalışan iletişim kuramlarından olan Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı'ndan yararlanılmıştır. Bu kapsamda yapılan araştırmada, Türkiye'de dijital aktivist faaliyetlere katılmış 25 kişiyle nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular, kavramsal çerçeve bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, dijital aktivist faaliyetlere katılan kişilerin katılım açısından gerekli doyuma ulaştığı, kendilerini duygusal olarak ve toplumdaki görünümleri açısından tatmin ettikleri, ancak bilinçli bir katılım ve harekete adanmışlık açısından bakıldığında katılımcıların bu konuda yeterli bir bilinç ve hassasiyet göstermedikleri araştırma bulguları ile tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında araştırmadan elde edilen bulguların literatür doğrultusunda değerlendirilmesinin yanı sıra gelecek araştırmalara yönelik öneriler de sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aktivizm, dijital aktivizm, kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı, yeni toplumsal hareketler