İç Batı AnadoluBölümü'nde Vejetasyon Süresi ve İklim Değişikliği Senaryolarına Göre Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Taner Şar

Danışman: Meral Avcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnceleme alanı Türkiye'nin batısında Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü oluşturmaktadır. İç Batı Anadolu Bölümü'nün uzun yıllık ortalama sıcaklığı genel olarak 10°C ile 16°C arasındadır. Araştırma sahasının yıllık ortalama sıcaklığı güneyden kuzeye ve batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin ve kıyı şeridine olan uzaklığın artması nedeniyle azaldığı belirlenmiştir. Benzer şekilde bölümün Ocak ayı sıcaklık değerleri kuzey ve doğu alanlarda 1°C'nin altında iken, güneyde ve batıda 3°C'nin üzerindedir. Temmuz ayı sıcaklıkları ise kuzeyde 20°C'yi geçmezken, doğuda genel olarak 21.0-23.0°C, güneyde ve batıda ise 24°C'nin üzerindedir. İç Batı Anadolu Bölümünün uzun yıllık yağış ortalaması doğuda yaklaşık 400 mm'dir ve yıllık yağışa oranla ilkbahar yağışlarının fazla olması nedeniyle İç Anadolu yağış rejimi özelliği göstermektedir. İnceleme sahasının diğer alanlarının yıllık yağış ortalaması 550 ile 800 mm arasındadır. Bölümün yağış karakteri incelendiğinde ise günlük yağışların %95'inden fazlasının 25mm ve altındaki normal yağışlar olduğu belirlenmiştir. Araştırma sahasının de Martonne'ye göre bölümün kuzeyi (Keles) nemli saha özelliği gösterirken diğer alanlar yarı kurak - nemli saha özelliğindedir. Ortalama maksimum sıcaklıkların da dikkate alındığı Erinç'e göre çalışılan istasyonların büyük bir bölümü yarı nemli olmasına karşın Keles ve Simav'da nemli saha, Emirdağ, Bolvadin ve Dinar'da ise yarıkurak saha özelliği gösterir. Thornthwaie metoduna göre kuraklık analizi incelendiğinde de Erinç'e benzer olarak, Keles ve Simav'da yarı nemli iklim tipi, Emirdağ, Bolvadin ve Dinar'da yarı kurak iklim tipi görülür. Diğer alanlarda ise yarı nemli veya kurak - az nemli iklim tipi görülür. Rubinstein metoduna göre tespit edilen hakim rüzgar yönleri incelendiğinde, bölümün kuzeyi hariç diğer istasyonların yıllık hakim rüzgar frekansları %50'nin altındadır. Bölüm genelinde kuzey sektörlü rüzgarlar hakim olmasına rağmen, bazı istasyonlarda birden fazla hakim rüzgar yönü vardır. Günlük ortalama sıcaklık değerlerine bağlı olarak +8.0°C ve üzeri esas alınarak belirlenen vejetasyon süresi, 1000 m yükseltide genel olarak 180 ile 220 gün arasında değişmektedir. Vejetasyon süresi kuzeyden güneye ve doğudan batıya doğru günlük ortalama sıcaklık değerlerinin artması ile arttığı belirlenmiştir. İnceleme sahasının vejetasyon süresi RCP 4.5 senaryosu dikkate alındığında 190 ile 240 gün arasında, RCP 8.5 senaryosu dikkate alındığında ise 220 ile 255 gün arasında olabileceği hesaplanmıştır. İç Batı Anadolu Bölümünde vejetasyon devresinin RCP 4.5 senaryosuna göre genel olarak 2-3 hafta kadar uzayabileceği belirlenmiştir. İnceleme sahasının vejetasyon devresi RCP 8.5 senaryosuna göre ise genel olarak 40 gün daha artabileceği belirlenmiştir.