Amerikan Yakın Doğu Yardım Heyeti ve Türkiye'deki Faaliyetleri (1915-1930)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdülmecit Tuğrul

Danışman: Ramazan Erhan Güllü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yakın Doğu Yardım Heyeti, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Sevk ve İskân Kanununa tabi Ermenilere yardım toplamak amacıyla kurulmuştur. İlerleyen dönemlerde yine başta Ermeniler olmak üzere diğer Hristiyan unsurlar için de yaklaşık 15 yıl boyunca yardım faaliyetleri gerçekleştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Yakın Doğu Yardım Heyeti'nin organizasyon yapısını ortaya koymak ve Heyetin Türkiye'de gerçekleştirdiği faaliyetlerini incelemektir. Heyet, 1915 yılında Ermenilere yardım toplamak amacıyla Amerikan Protestan misyonerleri öncülüğünde kurulmuştu. Amerikan devlet desteğini de arkasına alan Heyet kısa sürede büyümüş ve zamanla büyük bir organizasyona dönüşmüştür. Savaş nedeniyle yerinden yurdundan ayrılmak zorunda kalan mültecilere ve yetim çocuklara yardım etmiştir. Bu faaliyetler gerçekleştirilirken hedef kitle başta Ermeniler olmak üzere diğer Hristiyan unsurlar olmuştur. Nitekim Heyet, Türkiye özelindeki, genel yardım, yetimhane, sağlık ve endüstriyel çalışmalarını muhtaç durumdaki hedef kitlenin Türkiye topraklarından ayrılmasıyla 1923 yılında büyük oranda sonlandırmış, diğer yerlerdeki faaliyetlerini de 1930 yılında vakfa dönüşene kadar devam ettirmişti.