Yeme bozukluğu değerlendirme ölçeği'nin yetişkinler üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülçin Baktıroğlu
Danışman: Hanife Özlem Sertel Berk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeme bozukluklarının yıllar içerisinde görülme oranlarında görülen artış bu hastalık grubunun doğru değerlendirilmesinin önemini arttırmaktadır. Alanyazında bu bozuklukların değerlendirilmesi için kullanılan ölçüm araçlarının oldukça kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı; Fairburn ve Beglin (1994) tarafından geliştirilmiş olan Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği'nin yetişkinler üzerinde güvenirlik ve geçerliğini yaparak Türk toplumu için normatif verileri ortaya koymaktır. Ayrıca yeme bozukluğu belirtilerinin benlik saygısı ve beden imgesi değişkenleri ile ilişkileri incelenmiştir. Çalışmaya toplum örneklemine dahil 370 kadın, 346 erkek toplam 716 kişi katılmıştır. Katılımcılara demografik bilgi formu, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği ve Kadınlar İçin Fotoğraflı Resim Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği ve Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği tüm katılımcılara uygulanırken, Kadınlar için Fotoğraflı Resim Derecelendirme Ölçeği uygulamadaki zorluklar nedeniyle 199 katılımcıya uygulanmıştır. Çalışma sonucunda; ölçeğin orijinalinden farklı olarak üç faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Bu faktörler; "Beden Şekli ve Kilo ile İlgili Duygu ve Düşünceler", "Kısıtlı Yeme Motivasyonu ve Davranışı" ve "İşlevsellik ve Kontrol Kaybı" olarak adlandırılmıştır. Güvenirlik çalışmasında ise bu faktör boyutlarının iç tutarlılık cronbach alfa ve test-tekrar test katsayıları sırasıyla "Beden Şekli ve Kilo ile İlgili Duygu ve Düşünceler" alt ölçeği için .92 ve .78, "Kısıtlı Yeme Motivasyonu ve Davranışı" alt ölçeği için .85 ve .61 ve "İşlevsellik ve Kontrol Kaybı" alt ölçeği için ise .75 ile .66 olarak saptanmıştır. Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği'nin Türk toplumunda uygulanabilir geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulunmuştur. Ayrıca toplum örneklemi için normatif veriler ortaya konmuştur. Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği alt ölçek puanları ile benlik saygısı ve beden imgesi değişkenlerinin ilişkili olduğu bulunmuştur.