Güneş'te gözlenen uzun süreli gama ışını parlamaları üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN NUR ÇALIK

Danışman: Zahide Funda Bostancı Güver

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Güneş parlamaları, Güneş atmosferinde gerçekleşen ani enerji salınımları ile hem termal hem de termal olmayan süreçlerin birlikte gözlendiği karmaşık olaylardır. Bu çalışmada, özellikle Uzun Süreli Gama Işını Parlamaları (Long Duration Gamma-Ray Flares, LDGRFs) olarak sınıflandırılan olaylar ile standart parlamalar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Fermi/GBM verileri kullanılarak farklı sınıflardaki Güneş parlamalarının tayfsal özelliklerini belirlemek ve atımlı ile kademeli azalan fazlardaki model parametrelerinin zaman içindeki evrimini analiz etmektir. Bu kapsamda üç uzun süreli (FLSF20121023, FLSF20130411, FLSF20121127) ve üç standart (SF20141220, SF20140402, SF20110216) parlamanın detaylı tayfsal analizi gerçekleştirilmiştir. Her bir parlama için termal (vth) ve termal olmayan (1pow ve thick2) en yaygın foton modelleri uygulanmış, model parametrelerinin ortalama değerleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak, uzun süreli parlamalarda çoğunlukla birden fazla termal olmayan bileşenin aynı anda modele dahil edilmesi gerekmiş, bu da karmaşık ivmelenme süreçlerine işaret etmiştir. Buna karşılık standart parlamalarda çoğunlukla tek bir modelin yeterli olduğu görülmüştür. Parametrelerin ortalama değerleri sınıflar arasında belirgin bir farklılık göstermemekle birlikte, zaman içindeki evrimleri ve model geçiş dinamikleri, sınıflar arasındaki olası yapısal farklılıkları anlamada daha açıklayıcı bir rol oynamıştır. Bu çalışma, LDGRF olaylarının daha iyi anlaşılmasına katkı sunmakta, aynı zamanda tayfsal analizlerin faz bazlı yaklaşım ve model evrimleriyle değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.