Enformasyon dolaşımı ve dezenformasyon ekseninde yeni medya haberciliği ve teyit platformlarının çalışma pratikleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER ÖNEN

Danışman: Nilüfer Timisi Nalçaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Enformasyon akışı ve erişiminin oldukça hızlı seyrettiği günümüz medya ekosisteminde etkili bir propaganda aracına dönüşen dezenformasyon, konvansiyonel medya ortamında ortaya çıkan gerçeklik ve meşruiyet krizini hakikat sonrası olarak nitelendirilen yeni dönemde daha ileri bir boyuta taşımıştır. Yeni iletişimsel ortamda bilgiye eleştirel yaklaşmak ve doğruluk kontrolüne dair toplumda kolektif bir farkındalık oluşturmak bilgi düzensizlikleriyle mücadele edebilmek adına önemli bir yaklaşım olarak değerlendirilse de bilginin aynı zamanda bir iktidar formu olduğu ve toplumsal gerçekliğin yeniden üretiminde siyasi mücadelelerin bir parçası olan dezenformasyonun otorite lehine önemli bir denetim ve kontrol mekanizması işlevini yerine getirdiği hususu çoğunlukla gözden kaçırılmaktadır. Mevcut şartlar altında siyasi otorite medya ekosistemiyle birlikte doğrulama ekosistemini de etkisi altına almakta, birtakım yasal düzenlemelerle demokratik hak ve muafiyetleri sınırlandırarak doğru haber alma hakkı kapsamında demokratik kurumlar olarak tavsif edilen teyit/ doğrulama platformlarını kırılgan bir pozisyona düşürmektedir. Bu kapsamda araştırmada iktidar mekanizmasının medya ve bilgi ekosistemi üzerindeki muhtelif etkileri (ideolojik, toplumsal ve ekonomik) göz önünde tutularak teyit/ doğrulama platformlarının bilgi düzensizlikleriyle mücadelede sundukları olanak ve sınırlılıklar/ dezavantajlar eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: İdeoloji, Dezenformasyon, Hakikat Sonrası, Yeni Medya Haberciliği, Teyit Platformları.