İnsana Yakışır İş ve Kadın İstihdamı: Bankacılık Sektöründe bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZAHİDE PEKER
Danışman: Meltem Delen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanayi Devrimi'ni izleyen yıllar içinde insan hayatının vazgeçilmez bir parçası olan istihdam, zamanla bünyesinde çeşitli dönüşümler yaşamıştır. İnsan hakları olgusunun evrensel düzeyde kabul görmeye başlamasının da etkisiyle çalışma haklarında bir gelişim süreci meydana gelmiştir. Küreselleşme döneminin meydana getirdiği ve gelecek yıllar için taşıdığı risklerin göz önüne alınması neticesinde ILO tarafından geliştirilen insana yakışır iş kavramı, eşitlik, özgürlük ve adalet temelinde çalışma yaşamının geleceğinin nasıl olması gerektiği ile ilgili bir tür küresel planı ifade etmektedir. İlgili kavramın istihdam olanaklarının yaratılması, çalışma hayatına ilişkin hak ve özgürlükler, sosyal koruma ve sosyal diyalog olmak üzere dört ana bileşeni bulunmaktadır. Bu bileşenler kapsamında insana yakışır iş, temelde insan onurunu gözeterek hem nicelik hem de nitelik bakımından iş fırsatlarının yaratılması; çalışma yaşamındaki temel özgürlük ve hakların güvence altına alınması; sosyal korumanın tahsis edilmesi ve yaygınlaştırılması ile sosyal diyaloğun geliştirilmesini amaçlamaktadır. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki kadın istihdamının sayısal olarak yoğunlukta olduğu bankacılık sektöründe çalışan kadınların istihdam koşullarının insan onuruna yakışır özellikleri taşıyıp-taşımadığının tespit edilmesidir. Çalışma kapsamında yapılan alan araştırmasında ILO tarafından önerilen insana yakışır iş göstergeleri ışığında hazırlanan yarı-yapılandırılmış nitel görüşme soruları ile İstanbul'daki özel mevduat banka şubelerinde çalışan kadınların istihdam koşulları değerlendirilmiştir. Nitel araştırma kapsamında gerçekleştirilen mülakatlar, MAXQDA 2022 Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre sektörün iç işleyişi dolayısıyla yasal yükümlülüklere yoğun bağlılığının bulunmasına karşın adil ücret düzeyi ve iş-yaşam dengesinin bulunmayışı ile yoğun çalışma süreçleri katılımcıların istihdam koşullarının öne çıkan yönlerini oluşturmaktadır.