Yoksulluk – Engellilik İlişkisi ve Evde Akraba Bakımı Uygulamasının Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sinan KIZILKAYA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat ŞENTÜRK

Özet:

Bu çalışmada bakıma muhtaç engelli üyesi bulunan yoksul ailelerin evde bakım ödeneğine bağlı olarak gelir durumlarındaki dönüşüm sosyolojik açıdan incelenmiştir. Engellilik ile yoksulluk arasındaki ilişki tartışılarak Türkiye'nin değişen iktisadi ve toplumsal yapısı içinde yoksul engellilerin ve ailelerinin muhatap olduğu sosyal politikaların oluşturduğu değişimler ele alınmıştır. Engellinin bakımını üstlenen akrabaya her ay ödenen ve düzenli bir sosyal yardım olan evde bakım ödeneği, Türkiye için yeni bir uygulama olup engelli ve ailesinin yoksulluk koşullarını doğrudan dönüştürmektedir. Bu dönüşümün düzeyini görmek için, ailelerin içinde yer aldığı sosyal dayanışma ağlarının ve kentsel ortama yerleşim tercihlerinin yoksullukla baş etme sürecindeki konumu da analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve derinlemesine görüşme tekniği kullanılmış olup, yarı-yapılandırılmış bir form eşliğinde İstanbul'da yerleşik 17 aile ile yüz yüze görüşülmüştür. Çalışmanın ilk bölümünde yoksulluk ve engellilik hakkında tarihsel bir çerçeve çıkarılıp kuramsal tartışmalardan yararlanan bir özet çıkarılmıştır. İkinci bölümde, Türkiye'de yoksulluk ve engellilik olgularının tarihi ile bu iki olguya yönelik sosyal politika uygulamaları değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise saha çalışmasında elde edilen veriler işlenmiştir. Son olarak, engelli yoksulluğunun yeni durumu ve sosyal yardımlar arasındaki ilişkiye dair bir yorumlama çabasına girişilmiştir. Anahtar Kelimeler: Engellilik, Yoksulluk, Evde Bakım Ödeneği