Meme Kanserli Hastaların Periferik Kan Örneklerinde CXCR4, CXCL12, LASP1 Genlerinin Ekspresyon Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARASH ADAMNEJAD GHAFOUR
Danışman: Şeref Buğra Tunçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen malignitelerden biridir. CXCR4/CXCL12 sinyal yolu, tümör büyümesi, metastaz ve terapötik direnç gibi kritik süreçlerde rol oynamakta olup, LASP1 proteini de hücresel proliferasyon ve invazyon mekanizmalarıyla ilişkili bulunmuştur. 2022 yılında Türkiye'de 25.000'den fazla yeni meme kanseri vakası bildirilmiştir. Meme kanseri, CXCR4 aktivasyonu ve aşırı ekspresyonu ile ilişkili olup, bu durum tümör progresyonu ve metastazı destekleyen bir mekanizma olarak görülmektedir. CXCR4'ün spesifik ligandı olan CXCL12 tümörogenez sürecinde hücrenin hayatta kalmasını, göç ve mikroçevresel etkileşimlerini yönetmekte, LASP1 ise proliferasyon ve invazyonu destekleyen bir adaptör protein olarak rol oynamaktadır. Bu çalışma, 2022-2024 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü'ne başvuran 296 meme kanserli hasta (295 hastanın klinik verilerine ulaşılabildiğinden analize 295 hasta dahil edildi) ve sağlıklı kontrol grubuna ait 150 kişinin periferik kan örnekleri ile gerçekleştirilmiştir. Gen ekspresyon düzeyleri Real-Time PCR yöntemiyle analiz edilerek, genlerin hastalar ile sağlıklı bireyler arasındaki ekspresyon farklılıkları ve klinik parametrelerle ilişkisi incelenmiştir. Sonuçlar, CXCR4 ekspresyonu ile meme kanseri alt grupları (Unilateral ve bilateral meme kanseri) arasında anlamlı farklılıklar gösterdi (p=0.027). Özellikle, CXCR4 düşük ekspresyon seviyesi, unilateral meme kanseri olan hastalarda daha yaygınken, bilateral meme kanseri olan hastalarda CXCR4 yüksek ekspresyonu görüldü (26.3%-7.5%, p=0.003). CXCR4 yüksek ekspresyon düzeyleri HER2 pozitifliği ile de ilişkili bulunmuştur (p=0.031). CXCL12 ekspresyonunun ise 40 yaş üzerindeki hastalarda anlamlı olarak daha yüksek ekspresyon seviyeleri tespit edilmiştir (p=0.043). CXCR4 ekspresyonunun, özellikle bilateral meme kanseri ve HER2 pozitifliği ile ilişkili olduğu ve bu nedenle prognostik bir biyomarker olarak değerlendirilebileceği düşünülmüştür. Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No:38912