Çözünürlüğü düşük etken maddenin nanokristallerinin tasarımla kalite (Qbd) yaklaşımı ile optimizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Eczacılık Teknolojisi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elmira KALAMİ
Danışman: Sevgi Güngör
Özet:Bu tez çalışmasında; model ilaç olarak oral yol ile kullanılan çözünürlüğü düşük BCS Sınıf IV bir molekül olan azilsartan medoksomilin yaş öğütme yöntemi ile nanokristallerinin tasarımla kalite çerçevesinde geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yaş öğütme yönteminde bitmiş ürünü etkileyen kritik materyal özellikleri ve kritik proses parametreleri belirlenerek, risk değerlendirme yöntemi ile belirlenmiştir. Kritik materyal ve kritik proses parametrelerinin sistematik optimizasyonu tam faktöriyel deneysel tasarım ile gerçekleştirilmiştir. Minitab yazılımı kullanılarak istatistiksel analiz sonucu partikül büyüklüğü 219,6 nm, 0,173 PDI ve -32,2 mV zeta potansiyeline sahip nanosüspansiyon formülasyonu elde edilmiştir. pH 6,8 çözünme ortamında yapılan in vitro çözünme hızı çalışmalarında nanosüspansiyon formülasyonunun çözünme hızı saf etken madde, fiziksel karışım ve ticari üründen sırası ile 1,93, 1,3 ve 1,73 kat artmıştır. Optimum nanosüspansiyon akışkan yataklı kurutucuda mannitol üzerine püskürtülerek kurutulmuş ve karakterizasyon (DSC, XRD, SEM) çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen kurutulmuş nanokristaller sert jelatin kapsüllere doldurularak pH 6,8 çözünme ortamında yapılan in vitro çözünme hızı çalışmalarında etken maddenin çözünme hızının saf etken madde, fiziksel karışım ve ticari ürüne göre sırası ile 1,78, 1,2 ve 1,6 kat arttığı tespit edilmiştir. Azilsartan medoksomilin optimum nanosüspansiyon formülasyonu ve bileşimindeki yardımcı maddeleri içeren fiziksel karışım Sprague Dawley sıçanlara uygulanarak yaş öğütme prosesinin etkisi değerlendirilmesi amacı ile in vivo biyoyararlanım çalışması yapılmıştır. Farmakokinetik değerlendirme sonucunda nanosüspansiyon formülasyonun biyoyararlanımı fiziksel karışıma göre 1,42 kat artış sağladığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Nanokristal, Nanosüspansiyon, Tasarımla Kalite, Azilsartan Medoksomil, Yaş Öğütme, Oral Biyoyararlanım Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: TDK-2022-38523