Tonı Morrison'ın romanlarında iç/dış alan ve mekânların kısıtlayıcı güç olarak temsili


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TEVFİK CAN BABACAN

Danışman: İrfan Cenk Yay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Toni Morrison'ın seçili üç eserinde, En Mavi Göz (The Bluest Eye) (1970), Sevilen (Beloved) (1987), ve Cennet (Paradise) (1997), karakterler ile hikâyenin geçtiği zaman ve mekânların arasındaki ilişkiye odaklanarak, iç/dış alan ve mekân temsillerini incelemektedir. Lefebvre ve Foucault'nun mekânsallık teorileri ve mekânsallık analizleri ile birlikte yine aynı alandaki çeşitli yaklaşımlar uygulanacaktır. Bu tezin temel odağı, iç/dış yönlerini dahil ederek, mimari ve doğal alanların ve mekânların temsillerinin karakterler, eylemleri ve hikâyenin anlatımı üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu çalışmanın odak noktası, söz konusu romanlarda tasvir edilen iç ve dış alanların, karakterler ve alanlar arasında engeller oluşturduğunu öne sürmektedir. Böylelikle, içine yerleştirilen nesnelerle birlikte bu alanlar ve mekânlar, anlatıda antagonistik özellikler taşıyan kısıtlayıcı bir güç işlevi görmektedir. Bu mekânlar, hikâyelerin akışı içinde karakterler kadar etkili olarak yansıtılmaktadır. Ayrıca, bu alanlar, Afro-Amerikan topluluğu tarihindeki kölelik deneyiminin etkisine ek olarak, kölelik sonrası günümüze ulaşan bu zaman diliminde, Hakim Beyaz Kültür tarafından zamanında yaratılan baskının da altında olan ana ve diğer karakterlere karşı engel teşkil etmektedir. Morrison'ın seçili üç eserini mekânsal açıdan ele alan bu çalışma, caddeler, evler, ağaç evler, odalar, merdivenler, mutfaklar, verandalar, bodrumlar gibi mimari alanlar ve mekânların yanı sıra ev bahçeleri, ağaçlık alanlar, dağlar, nehirler, mağaralar gibi doğal alanlar ve mekânlardan belirli örnekler sağlayarak bu kısıtlayıcı gücün etkisini ortaya koyacak bir yakın okuma yapacaktır.