Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunda sağlık mesleği mensuplarının ceza sorumluluğu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA YÜCEL

Danışman: Serdar Talas

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kişisel verilerin gizliliğinin korunması, temel bir insan hakkı olarak AİHS md.8'de ve AY md.20'de özel hayatın gizliliği şemsiyesi altında normatif olarak düzenlenmiştir. Sağlık alanında kişinin özel hayatının gizliliği diğer bir söylemle mahremiyet hakkı, sağlık hizmeti almak için ilk başvurudan itibaren başlayıp sürecinin sonuna kadar hatta ölümden sonra da devam eder. Başta hekim olmak üzere sağlık mesleği mensupları, hasta tarafından şifa bulmak amacıyla kendilerine aktarılan veya tedavi sırasında kendilerince tespit edilen tedavinin verimli sonuçlanması için hastanın sağlığı, cinsel yönelimi, psikolojik rahatsızlıkları gibi üçüncü kişilerin bilmesini istemeyeceği birçok kişisel veriye vakıf olur. Bu sebeple hasta, sağlık sebebiyle paylaşmak zorunda olduğu bilgilerin sağlık mesleği mensubu tarafından korunacağı konusunda tam bir güven duygusu içinde olmalıdır. Aksi takdirde hasta doğru bilgiler vermekten kaçınabilir, hatta sağlık hizmeti almaktan tümüyle vazgeçebilir. Bu durum ise hem kişinin sağlığını hem de topumun sağlığını riske atarak geri dönülemez sonuçlar doğurabilir. Bu olumsuz sonuçların önüne geçebilmek içi kişisel verilerin sağlık mesleği mensuplarınca korunması ve cezai yaptırım altına alınması tıp etiği ve insan hakları yönünden büyük bir öneme haizdir. Sağlık mesleği mensuplarının hastanın rızası olmadan kişisel verilerini paylaşarak ihlal gerçekleştirmesinin idari, cezai ve hukuki müeyyideleri olmakla birlikte çalışmamızın konusunu ilgilendiren kısmı, kişisel verilerin sağlık mesleği mensuplarınca hukuka aykırı olarak verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi şeklinde tezahür eden Türk Ceza Kanunu md. 136 düzenlemesidir. Bununla birlikte, suçun 765 Sayılı TCK (eTCK)'deki karşılığı olan meslek sırrını ifşa kapsamındaki sağlık mesleği mensubunun sır saklama yükümlülüğü de kapsama dâhil edilmiştir.