Gemsitabin'e maruz bırakılan pankreatik kanser hücre hatlarında seçilmiş genlerin anlatım değişimlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİŞAH YEGEN
Danışman: Mehveş Poda
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pankreas kanseri, agresif ve yüksek bir yayılma hızına sahip bir kanser türüdür. Hem çevresel hem de genetik faktörler hastalığın seyrinde etkilidir. Hastalığın erken teşhisi ve tedavi takibi pankreas kanseri hastalarının sağ kalımları açısından önemlidir. Kanser tanı ve tedavi etkinliğinin arttırılabilmesi amacıyla, tüm bu süreçlere yeni biyo-belirteçler eklenmesiyle araştırmalar çok yönlü olarak sürdürülmektedir. Güncel tedavide genellikle Gemsitabin kullanılmakta ve etkinliğin arttırılması için florourasil, sisplatin içeren kemoterapiler kombinasyon halinde uygulanmaktadır. Gemsitabin'in gen ifadesi düzeylerinde oluşturacağı değişimler, ilaç dozaj ve tedavi takibi açısından önemlidir. Çalışmada, pankreas kanser hücre hatları üzerinde farklı dozajlarda ve sürelerde Gemsitabin'in etkileri qPCR analizleriyle incelenmiştir. İlaç maruziyeti sonrasında gen ekspresyon düzeylerindeki değişimler araştırılmış; dört hedef gen (POU5F1, SLCO4C1, CD24,SCG2) üzerinde odaklanılmıştır. SLCO4C1 gen anlatım düzeyinde en büyük ve anlamlı değişiklik (150,38 kat, p=0,004) gözlenmiştir. Bu genin tümörojenezde rol oynayabileceği başka araştırmalarda bildirilmiştir. Gemsitabin'in hücre içine alınma mekanizmasında sodyum iyonu rol oynamasına rağmen; SLCO4C1 proteini; sodyum iyonundan bağımsız olarak hareket etmektedir. İlaç maruziyetine bağlı olarak gen ifadesindeki yüksek artış, ilacın sodyum iyonundan bağımsız olarak da PANC-1 hücreleri içine alınmasında SLCO4C1 proteinin rol oynadığına işaret edebilir. POU5F1 geni, embriyonik gelişimde, kök hücre pluripotensinde önemli rol oynayan ve yetişkin dokularında anormal gen anlatım düzeyinin tümörijenez ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu genin pankreas kanseri hücrelerindeki gen ekspresyon düzeyi, ilaç maruziyeti sonrasında artış (4,14 kat, p=0,043) göstermiştir. Bu durum, hücrelerin gemsitabin duyarlılığının azalmasıyla açıklanabilir. Bu çalışmada CD24 ve SCG2 geninde anlamlı bir ifade değişikliği gözlenmemiştir. Sonuç olarak, POU5F1 ve SLCO4C1 genlerinin, ilaç-direnç ve ilaç-takip çalışmalarında kullanılabilecek yeni biyo-belirteç panellerinin oluşturulmasına katkı sağlayabilecekleri düşünülmektedir.