Himmetoğlu (Göynük-Bolu) Yöresindeki Kömür-Bitümlü Şist Birlikteliğinin Paleoekolojik Nedenleri”


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özlem Bulkan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Namık YALÇIN

Özet:

XI ÖZET 'Himmetoğlu (Göynük-Bolu) yöresindeki kömür-bitümlü şist birlikteliğinin paleoekolojik nedenleri' başlıklı bu çalışmada, Himmetoğlu Neojen Havzası'ndaki kömür ve bitümlü şistlerin çökelimine yol açan koşulların ve bu farklı litolojilerin çökelmesi sırasındaki ekolojik koşullardaki hızlı ve tekrarlı değişimlerin nedenlerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Kömür ve bitümlü şist geçişi boyunca 34m'lik bir kesim detaylı olarak çalışılmış ve çeşitli analizler için 39 örnek derlenmiştir. Bu örnekler, LECO, Rock-Eval Piroliz, XRD, ince kesit optik mikroskopi ve parlatma kesit yansıyan ışık mikroskopi teknikleri ve lazer destekli bir analiz cihaziyla tane boyu analizi ile incelenmiştir. Analiz sonuçlan, organik maddenin (OM), miktar, tür ve olgunluğunun, farklı litolojilerin mineralojik bileşimlerinin, farklı seviyelerin sediment-petrografik bileşenlerinin belirlenmesinde ve ortamın çökelme sırasındaki redoks potansiyelinin ve su kütlesinin kimyasal özelliklerinin saptanmasında kullanılmıştır. Analiz sonuçlan, farklı karakteristik özellikleri ayrılabilen üç farklı seviyenin bulunduğunu göstermektedir. Bunlar, kil ve hümik OM baskın (0-9m), karbonat ve kanşık (hümik/sapropelik) OM baskın (9-12m), kil ve sapropelik OM baskın (12-34m) kesimlerdir. Sedimentolojik özellikleri, litolojileri ve OM birliktelikleri, çökelme ortamının göl-akarsu fasiyes birliktelikleri ile temsil edilen su fezlası olan bir gölden, göl-akarsu fasiyes birliktelikleri ile temsil edilen su seviyesi değişken, dengeli dolan bir göle doğru değiştiğini göstermektedir. Fakat bu geçiş dereceli olmamıştır ve orta kesimde gözlenen bu birlikteliklerin sık değişimlerinin yer aldığı bir aralık bulunmaktadır. Göl suyunun karakteristikleri de, redoks potansiyeli düşük tatlı sudan, redoks potansiyeli yüksek acı suya doğru değişmiştir. İklimsel ve jeotermal değişimlerin etkisindeki bölgenin hidrolojik sistemi, büyük bir olasılıkla bu paleoekolojik değişimleri kontrol eden temel faktör olmuştur.