Dudak Damak Yarıklı Hastalarda Kanin Dişlerinin Pulpa Hacminin Ölçümü ile Yaş Tayini Değerlendirilmesi: Retrospektif Bir Çalışma


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF AKBAŞ AKÇA

Danışman: Hülya Çakır Karabaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dudak damak yarıkları (DDY), baş ve boyun bölgesinde en sık karşılaşılan doğumsal anomalilerden birisidir. DDY oluşumu multifaktöriyel etki mekanizması ile açıklanmaya çalışılsa da henüz etiyolojisi ve patogenezi hakkında net sonuçlar elde edilememiştir. DDY'nin etiyolojik sebepleri arasında genetik faktörler ve çevresel faktörler önemli bir yer tutmaktadır. Kraniyofasiyal bir anomali olan DDY embriyolojik dönemde yüz yapılarındaki füzyonun tam olarak gerçekleşememesinden kaynaklanan ve en sık bildirilen konjenital defektlerden biridir. Kimlik tespiti adli bilimlerde önemli bir konudur. Bir kişinin kimliklendirilmesinin doğru yapılması bireysel ve toplumsal açıdan büyük önem arz eder. Kimliklendirmede yaş tayini önemli bir konudur. Özellikle son zamanlarda dünya genelinde oluşan iltica ve göç olayları sebebiyle yabancı uyruklu kişilerde yaş belirleme gereksiniminin arttığı görülmektedir. Dişler vücudun en dayanıklı yapıları olup dış etkenlerden, genetik ve çevresel faktörlerden daha az etkilenirler. Bu sebeplerle son zamanlarda yaş tayininde dişlerin önemi oldukça artış göstermiştir. Teknolojideki son gelişmelerle üç boyutlu görüntüleme ve yazılım sistemlerinin gelişmesi ile birlikte pulpada meydana gelen üç boyutlu daralmaların izlenebildiği bildirilmiştir. Son zamanlarda yaş tayininde yapılan çalışmalarda, pulpada meydana gelen değişimlerin çeşitli metotlarla değerlendirilmesiyle yaş tayini yapılmış çalışmaların umut verici olduğu görülmüştür. Üç boyutlu görüntüler kullanılarak pulpanın ve dişin hacim ölçümleri ile yaşın belirlenmesine yönelik çalışmaları mevcuttur. Literatürde Türk popülasyonunda dudak damak yarıklı bireylerde pulpa ve dişin hacim oranını ölçüp değerlendirererek kontrol grubu ile karşılaştıran bir çalışma mevcut değildir. Bizim çalışmamız DDY ve aynı yaş, cinsiyet özelliklerine sahip herhangi bir sistemik hastalığı bulunmayan kontrol grubumuzun pulpa ve tüm dişin hacim oranlarını değerlendirerek kronolojik yaş ile ilişkisini belirlemeyi hedefleyen bir yaş tayini yöntemi çalışmasıdır. Çalışmamızda Türk popülasyonunda yaşları 14- 45 yaş arasında değişen 33 kontrol grubu ve 33 DDY grubunun konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri incelenmiştir. Çalışma grubu 17 erkek ve 16 kadın hastadan oluşmaktadır. Kontrol grubu da aynı yaş ve cinsiyette 17 erkek ve 16 kadın hastadan oluşmaktadır. ITK-SNAP yazılım programı kullanarak iki hasta grubumuzda da seçim kriterlerimize uyan üst çenedeki kanin 13 dişlerinin pulpa ve tüm diş hacimleri ölçülmüştür. Elde ettiğimiz verilerle kronolojik yaş ilişkisi değerlendirilip DDY ve kontrol grubu arasında karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç olarak pulpa hacmi/tüm diş hacmi oranları ile kronolojik yaş arasındaki ilişkide DDY'li bireyler ve sağlıklı bireyler arasında istatiksel anlamda bir farklılık gözlemlemedik. Çalışmamızın sonraki çalışmalar için rehberlik etmesi hedeflenmektedir. Gelişen teknolojiyle birlikte yazılım programları ve KIBT üzerindeki gelişmeler sayesinde farklı etnik popülasyonlarda ve daha geniş çalışma gruplarında daha iyi sonuçlar elde edilebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Dudak Damak Yarığı, KIBT, ITK-SNAP, Pulpa Hacmi, Yaş Tayini