Uluslararası Taşımacılığın Türk Boğazlarının Güvenliğine Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Ünlü
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zinet Selmin BURAK
Özet:ÖZET Güllümüzde dünya ticari mal taşımacılığının, hacim olarak yaklaşık yüzde 99 'u, değer olarak ise yüzde 80'i deniz yolu taşımacılığı ile gerçekleştirilmektedir. Deniz taşımacılığının bu ağırlıklı konumu deniz trafiğinin günümüzdeki düzeylere ulaşmasını sağlamış, 1971 yılında 247 milyon DWT olan dünya deniz ticaret filosu, 1997'de 37.965 gemi ile 722,5 milyon DWT; 2001 yılında ise 766,3 milyon DWT kapasiteye ulaşmıştır 2001 yılı için tanker siparişleri 17.1 milyon DWT; 2002 yılı için 24,1 milyon DWT; 2003 yılı için ise 14.7 milyon DWT olarak gerçekleşmiştir. Bununla beraber sipariş edilen petrol tankerlerinin boy ve hacimlerindeki artış dikkat çekicidir. Bu konu, özellikle Hazar petrollerinin aktarımı da göz önüne alındığında yaklaşmakta olan tehlikelerin Türk Boğazlan gibi dar su yollan için açık bir göstergesidir. Türk Boğazlanndan geçen gemi trafiği ile ilgili bir yabancı gözlemci The New York Times gazetesinde geçtiğimiz aylarda çıkan bir makalesinde,: "Türk Boğazlan'ndan geçen dev tankerlerin uluslar arası tanker filosunun iyilerinden olduğunu söylemek oldukça zor. Bazıları Rus ve Ukrayna Bayrağı taşıyan pas yığmlan. Diğerleri de yine aynı ölçüde denize elverişli gözükmeyen Yunanistan ve Malta adına kayıtlı olanlar. Deniz kıyısında otururken insanlar bu döküntülerin zig-zag lı boğazda, dönüşlerini görünce korkudan ürperiyorlar." İfadesi ile insanlarımızın hislerine tercüman olmuştur. Gerçekten de ortasından günde yüz binlerce ton petrol taşıyan dev tankerlerin geçtiği İstanbul Şehri böyle bir tehlikenin ciddi tehdidi altındadır. Bu tez hazırlanırken öncelikli olarak uluslar arası boğazlarda ki geçiş rejimi ele alınmış, Türk Boğazlanndaki gemi trafik yoğunluğu istatistiki bilgi olarak irdelenerek analiz edilmiştir. Müteakiben artan tanker trafiğinin çevresel etkileri, Boğaz'lardan geçiş düzeni ve gemi trafik yönetim bilgi sistemi incelenmiştir. Boğazlanmızda giderek artan tanker trafiğinin ana kaynağı Hazar Petrolleri ve Petrolün batılı ülkelere nakli, ülkelerin bölge üzerinde izledikleri politikalar ile boğazlardan tehlikeli madde taşıyarak geçiş yapan gemilerin değerlendirilmesine de çalışmada yer verilmiştir.