Geç Ortaçağ İspanyol Edebiyatında Ölüm Dansı (Danzas de la Muerte) Eserlerinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Meziyet Mehveş Öçal
Danışman: Marıa Jesus Horta Sanz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 1347'den itibaren Avrupa'da milyonlarca kişinin ölümüne yol açan Kara Veba'nın Orta Çağ'daki sosyal ve düşünsel etkilerinin bir yansıması olarak ortaya çıkan Ölüm Dansı türündeki eserleri tarihsel, sosyolojik ve edebi açılardan disiplinler arası bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Kökeni kesin biçimde belirlenememekle birlikte, türün İber Yarımadası'ndaki örnekleri, özellikle bugünkü İspanya'nın temellerini atan Hıristiyan Krallıkların siyasi, ekonomik ve toplumsal bağlamında ele alınacaktır. Çalışma, özellikle İber Yarımadası'ndaki örneklere odaklanmakta olup, Portekiz'e değinmemektedir. Bununla birlikte, İber Yarımadası'ndaki örneklerin daha geniş bir çerçevede değerlendirilebilmesi adına, Fransa ve Almanya gibi diğer Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan Ölüm Dansı temsilleriyle karşılaştırmalı bir okuma da sunulacaktır. Manzum biçimde kaleme alınan Ölüm Dansı, kişileştirilmiş Ölüm figürü aracılığıyla yaşamın geçiciliğini ve ölümün kaçınılmazlığını alegorik bir dille anlatır. Orta Çağ Avrupası'nda farklı sosyal sınıflar bu türde eşitlenmiş, eserler ölümün statü ve servet tanımadığını vurgulamıştır. Hristiyan dünyasında ölüm, dünyevi hayatın sonu olmanın ötesinde, ahiretin başlangıcı olarak görülmüş; Kara Veba sonrası kader, günah ve kefaret kavramları etrafında şekillenen bir düşünsel dönüşüm yaşanmıştır. Bu çalışma, Ölüm Dansı eserlerini inceleyerek, Geç Orta Çağ Avrupası'ndaki toplumsal değişimin edebiyata yansımasını, ölümün sanat ve düşünce dünyasındaki temsillerini ve edebiyatın sosyoekonomik sınıflar arasında nasıl farklılaştığını anlamaya katkı sağlamayı hedeflemektedir. Anahtar kelimeler: Orta Çağ, Kara Veba, İber Yarımadası, Hıristiyan Krallıklar, Ölüm Dansı.