Bosna-Hersek Güncel Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı-Türk İmajı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Jahja MUHASILOVİC
Danışman: Mahmut Ak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Bosna Hersek'in üç etnik toplumunun 2007 senesinden sonra kulanımda olan güncel tarih ders kitaplarında Osmanlı ve Türk imajı araştırılmıştır. Bosna Hersek'te Dayton Antlaşması'ndan sonra siyasi anlamda en üst yetkiye sahip olan Uluslararası Toplum Örgütlerinin önerdikleri reform paketlerinin, savaş döneminde ve hemen ardından yayınlanan tarih ders kitaplarını ne derece değiştirdiği sorusu çalışmanın bu çalışmada cevaplanmaya çalışılmıştır. 90'lı yıllarda yaşanan Yugoslav savaşlarından sonra ülkenin üç etnik toplumu tarafından öğrencilere üç farklı tarih anlatılmaktadır. Bu durum, savaşın, şimdi de eğitim sistemi ve tarih anlatımı üzerinden devam ettiğini bizlere göstermektedir. Konuyu tamamıyla anlamak için Balkanların tarih yazımını, tarihsel ve güncel siyasi akımlarını anlamak son derece önemlidir. Son yıllarda üç farklı tarih anlayışı, yeni yayınevlerinin ve tarih ders kitaplarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Devletin merkez yönetiminin, yaşanan savaştan sonra güç kaybetmesi dolayısıyla bu durum tamamen devletin kontrolünden çıkmıştır. Çalışmayı daha kaliteli şekilde gerçekleştirmek adına, Almanya'da bulunan Georg Eckert Uluslararası Ders Kitapları Enstitüsü'nde araştırmalar yapılarak önemli sayıda tarih ders kitabına ulaşıldı. Konunun sadece tarih ders kitaplarına odaklanarak aydınlatılmasının zor oluşu dolayısıyla, çalışmada Bosna Hersek'in her üç etnik toplumundan öğrencileri kapsayan anketler de düzenlendi. Geniş kapsamlı tarih ders kitaplarının incelemesi ve Bosnalı öğrencilere dağtılan anketler, toplumun savaştan kalan acı izleri halen taşıdığını net bir şekilde göstermiştir. Nefret ve kin diliyle konuşan birbiriyle örtüşmeyen tarihlerin öğrencilere öğretilmesi, ki bu özelikle Sırp ve Hırvat ders kitapları için geçerlidir, Bosna Hersek'te yetişen savaş sonrası nesilleri yeni bir çatışma sürecine taşıyabilme korkusunu da doğurmaktadır. Bu nedenle gelecekte gerçekleşecek olan Bosna Hersek'teki ders kitaplarının incelenmesi, tarih yazımı konusundaki atılacak adımlar ve alınması gereken önlemler için bu çalışma oldukça önem taşımaktadır.