15. yüzyıl divan şairleri ile Hâfız-ı Şîrâzî'nin mukâyesesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER EFE

Danışman: Bünyamin Ayçiçeği

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın ana konusu Hâfız-ı Şîrâzî'nin (ö.1390) gazellerinin 15. yüzyıl Türk şairleri ile mukayesesidir. 14. yüzyıl şairlerinden Hâfız-ı Şîrâzî hem İran hem de Türk edebiyatında kendisinden sonraki yüzyıllarda çok okunmuştur ve birçok şaire de tesir etmiştir. Bu çalışmada Hâfız-ı Şîrâzî ve 15. yüzyıl şairlerinden Şeyhî (ö.1429), Eşrefoğlu Rûmî (ö.1470), Kemal Ümmî (ö.1475), Avnî (ö.1481), Dede Ömer Rûşenî (ö.1487) Cem Sultan (ö.1495), Ahmet Paşa (ö.1496) ve Necâti'nin (ö.1509) gazelleri incelenmiş ve Hâfız-ı Şîrâzî'nin gazelleri ile benzer tarafları ve ayrılan hususları tespit edilmeye çalışılmıştır. Hâfız-ı Şîrâzî'nin Türk edebiyatı üzerindeki tesiri daha önceki akademik çalışmalarda da birçok kez dile getirilmiştir. Hâfız'ın Türk edebiyatına tesirinin muayyen bir yüzyıldaki izdüşümünün peşinde olan bu çalışmada ise gazeller belirli konu başlıkları altında toplanmıştır. Bu sayede hem Türk şairlerin kendilerine mahsus olan tarafları hem de bu şairlerin Hâfız-ı Şîrâzî şahsında İran edebiyatından aldıkları tesirler belirlenmeye çalışılmıştır.