TÜRK SİNEMASINDA OTORİTENİN TEMSİLİ:UMUTSUZLAR, DİLA HANIM VE KİBAR FEYZO FİLMLERİNİN WEBER'İN OTORİTE TİPOLOJİSİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN AYDIN

Danışman: Şükrü Sim

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İktidar kavramı, insanların varlığını sürdürebilmek amacıyla bir araya gelerek örgütlü bir yapı kurmasıyla ortaya çıkmıştır. Kurulan iktidarın toplumsal hiyerarşiyi sürdürebilmesi için bir otorite tarafından dayatılması gerekmektedir. İktidarın kaynaklarına göre çeşitlilik gösteren otoritenin, bir temsil sistemi olan sinema aracılığıyla da inşa edildiği görülmektedir. Türk sinemasında iktidar kavramı daha önceki çalışmalar ile sorgulanmış olsa da süregelen iktidarın devamı için var olması gereken otorite kavramının farklı tipolojiler vasıtasıyla temsil edilişinin incelemeye tabi tutulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle bu çalışma ile söz konusu eksikliğin giderilmesi amacıyla, halihazırda en fazla referans gösterilen otorite açıklaması olan ve Alman sosyolog Max Weber'e ait olan otorite tipolojisinin (karizmatik otorite, geleneksel otorite, yasal otorite) Türk sinemasında nasıl temsil edildiği incelenmiştir. Bu amaçla Yılmaz Güney'in yönettiği 1971 yapımı Umutsuzlar filmi karizmatik otorite bağlamında, Orhan Aksoy'un yönettiği 1977 yapımı Dila Hanım filmi geleneksel otorite bağlamında, Atıf Yılmaz'ın yönettiği 1978 yapımı Kibar Feyzo filmi ise yasal otorite bağlamında çalışmamıza konu olmuştur. Bununla birlikte Türk sinemasında genel olarak hangi otorite tiplerinin olumlandığı, olumlu ve olumsuz temsillerin film türlerine göre ne gibi farklılıklar taşıdığı araştırılmıştır.