Muhalif Sinema ve 2000'li Yıllar Türkiye Sinemasından Muhalif Görünümler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özgür İpek
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Habibe ÖNGÖREN ZAFER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Muhalif sinema, huzursuzlukları, çarpıklıkları, yoksulluğu, açlığı, ırkçılığı, cinsiyetçiliği, çoğunluk karşısında sesini duyurmakta güçlük çeken azınlıkların yaşadığı sıkıntıları ve öteki sorunlu toplumsal hakikat alanlarını peliküle aktarırlar. Muhalif imgeler vasıtasıyla kimi zaman eşitsizlik, adaletsizlik ve dışlanmışlık gibi görünümler kendilerine yer bulurken; kimi zamansa işçi sınıfının var olma savaşı, toplumsal tabakalaşma ve her türlü özgürlük mücadelesi benzersiz bir ifade alanına sahip olur. Bu tez çalışması, 2000'li yıllar Türkiye sinemasındaki muhalif olarak tanımlanabilecek filmlerde hangi meselelerin ne tür eleştirel söylemler ve karşı-imajlardan hareketle ele alındığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda muhalif sinemacıların rehberliğindeki bir sinema evrenine adım atmadan evvel öncelikle iktidar, iktidar aygıtları, ulus devlet yapısı, küreselleşme, çokkültürlülük, çok kimliklilik, alternatif medya, karşı tarih ve toplumsal hareketler temel alınarak kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Ardından da konvansiyonel sinema ve muhalif sinema arasındaki farklılıklar betimlenerek muhalif sinema geleneğinin temel belirleyenleri ortaya koyulmuştur. Muhalif sinemanın dünya genelindeki beliriş biçimleri ele alındıktan sonra meselenin Türkiye coğrafyasındaki görüntüsüne odaklanılmış ve en nihayetinde de Çoğunluk, Zerre, Küf, Zenne ve Babamın Sesi gibi 2000'li yıllar Türkiye muhalif sinemasına ait filmler Foucaultcu söylem analizi ve göstergebilim yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonrasında 2000'li yıllar Türkiye muhalif sinemasının, içerisinde bulunulan siyasal konjonktüre uygun bir biçimde kimlik meselesini sorunsallaştıran pek çok filme evsahipliği yaptığı gözlemlenmiştir.