Bazı Biyoaktif Kinon Moleküllerinin Kromatografik Tayini

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mühendislik Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yağmur Çakan

Danışman: Mustafa Bener

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kinonlar, organik moleküllerin bir sınıfı olup, altı karbonlu bir siklik dion yapısına sahiptirler. Özellikle α ve β doymamış ketonlar şeklindeki alt sınıflarıyla bilinirler. Kinonlar, farklı kimyasal yapılarına göre gruplara ayrılabilirler, bu gruplar arasında benzokinon, naftokinon, fenantrenkinon ve antrakinonlar bulunur. Doğal halde mikroorganizmalar, bitki ve hayvanlarda yaygın bulunan kinonların türevleri antikanser, antiviral, antitrombotik, anti-inflamatuar, antifungal, antibakteriyel, antialerjik, gibi çeşitli biyolojik ve farmakolojik etkilere sahiptir. Bu nedenle, birçok araştırma alanında ilgi odağı olmuşlardır. Bugünün tıbbi alanında, kinonlar içeren bileşikler sıklıkla kullanılan ilaçların yapısında bulunur. Ayrıca, boya endüstrisinde de kinonlar ve onların türevleri, yoğun renklendirici maddeler olarak kullanılırlar. Kurutma endüstrisi de kinon bileşiklerini yaygın olarak kullanır. Bunların yanı sıra, kinonlar optik kuantum jeneratörlerinin üretiminde, fotokromik malzemelerin üretiminde, fotoğrafçılıkta, bitki büyüme düzenleyici solüsyonların yapımında, biyokimyasal reaksiyonları katalizör olarak hızlandırmak için kullanılırlar. Bu çalışmada pek çok kullanım sahası olan biyoaktif kinon molekül grubundan 2-(3,5-dimethoxyphenylamino)-3-chloronaphthalene-1,4-dione'un kromatografik tayini için yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (YPİTK) esaslı yeni bir yöntem geliştirilmesi ve böylece kimya literatürüne ve bilime katkı sağlanması hedeflenmektedir. Biyoaktif kinon moleküllerini tespit etmek için geliştirilen yöntemin özgünlük ve yüksek seçicilik sağladığı tespit edilmiştir.