Aucubin molekülünün insan glioblastoma U87 hücreleri üzerinde antikanser etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMA AKBARZADEH
Danışman: Başak Günçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Glioma, en sık görülen primer beyin tümörü olarak yer almakta ve dünya genelinde en ölümcül hastalıklardan biri olarak kabul edilmektedir. Glioblastoma multiform (GBM), merkezi sinir sisteminin tüm birincil malign tümörlerinin %16'sını oluşturmaktadır. Temozolomid (TMZ), GBM'nin tedavisi için kullanılan standart bir kemoterapötik ajandır. Ancak, pek çok hasta bu tedaviye sınırlı yanıt vermekte ve sıklıkla ilaç direnci ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle, GBM'ye karşı daha etkili ve güvenli yeni ajanların geliştirilmesi önem arz etmektedir. Aucubin (AUC), bir iridoid glikozit bileşiği olup, farklı mekanizmalar aracılığıyla meme kanseri, hepatoselüler karsinoma ve akciğer kanseri üzerinde antitümör etkiler göstermektedir. Ancak AUC'nin glioblastoma üzerindeki etkisi büyük ölçüde belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı, AUC'nin U87 glioblastoma ve kontrol olarak HUVEC (İnsan Göbek Damarı Endotel Hücreleri) hücreleri üzerindeki bağımsız ve TMZ'le birlikte sinerjistik etkilerini araştırmaktır. Bu doğrultuda, AUC'nin sitoroksik etkisi MTT testi ile gösterildi. AUC ve TMZ'nin sinerjistik etkisi Compusyn programı ile belirlendi. Apoptotik ve hücre döngüsü analizleri akım sitometrisi ile değerlendirildi. Protein miktarlarındaki değişikliklerin belirlenmesinde Western blot yöntemi kullanıldı. Elde edilen bulgular doğrultusunda, AUC ve TMZ'nin U87 hücreleri üzerine sitotoksik etkilerinin 48 saatte maksimum olduğu görüldü. Ayrıca, AUC'nin apoptozu indüklediği ve hücre döngüsünü sub-G1 fazında bloke ederek tümör büyümesini ve ilerlemesini baskıladığı görüldü. Bu sonuçlar, pro-apoptotik proteinlerin (yani p53 ve BAX) seviyelerindeki artış ve anti-apoptotik protein Bcl-2 seviyesindeki azalma gibi apoptoza ilişkin protein ekspresyonlarının değerlendirilmesi ile desteklenmektedir. Ayrıca, TMZ ve AUC'nin, GPX4 ve Ferritin proteinlerinin expresiyonlarını hafif düzeyde çoğaltarak ferroptozu da desteklediği görülmüştür. Tüm bu bulgular AUC'nin GBM tedavisinde alternatif ve güvenli bir terapötik ajan olarak kullanılabileceği yönünde değerlendirilebileceğini desteklemektedir.