Türkiye'deki azınlık okullarında din eğitimi (Özel Bomonti Ermeni Katolik İlkokulu ve Ortaokulu ile Özel Gökçeada Rum Ortaokulu ve Lisesi örneği)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASİL ESER GÖKHAN PALGIN

Danışman: Ayşe Zişan Furat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti'nde İslam Hukuku'na göre azınlıklar tanımlanırken Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu antlaşması olan Lozan Barış Antlaşması'nda ise Ermeniler, Rumlar ve Yahudiler, Türkiye azınlıkları olarak tanımlanmıştır. Bu süreç dahilinde azınlık okulları da Osmanlı Devleti'nden günümüze hakkında en çok tartışılan konuların başında gelmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanıyla birlikte tüm eğitim kurumlarının tek çatı altında toplanması amacıyla 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu hazırlanmıştır. Tevhid-i Tedrisat Kanununun yasalaşmasıyla Millî Eğitim Bakanlığı'nın denetimine giren tüm eğitim-öğretim kurumlarındaki köklü değişim ve dönüşüm sürecinden azınlık okulları da doğrudan etkilenmiştir. Bu süreç, eğitim-öğretim ve işleyişi düzenlemek amacıyla 1965 yılında çıkarılan Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile devam etmiş ayrıca Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği gibi çeşitli yönetmelikler ile ek düzenlemelere gidilmiştir. Bu çalışma azınlık eğitim kurumlarındaki din eğitimini; müfredatları, din eğitimi yaklaşımları, ders içerikleri, kullandıkları materyalleri, ölçme ve değerlendirme teknikleri, okul içi ve sınıf içi etkinlikler ve faaliyetleri ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenleri gibi başlıklar altında çok yönlü olarak incelemektedir. Ayrıca azınlık okullarının din dersiyle alakalı materyal ve öğretmen temininde karşılaşılan güçlükler, eğitim dili yetersizlikleri, kısıtlı fiziki imkanlar ve maddi sıkıntılar ile kurumlar arası iletişim eksikliği gibi belli başlı sorunlarını ele almaktadır. Araştırma dahilinde örneklem olarak iki azınlık okulu din dersi öğretmenleri ile görüşmeler yapılarak sınıf gözlemlerinde bulunulmuştur. Bunların yanı sıra kaynak taraması ile birlikte din dersi yıllık planları, zümreleri ve ders materyalleri de araştırma için veri kaynağı olarak bir arada incelenmiştir. Araştırmanın hakkında yeterli çalışma bulunmayan bu alana ışık tutacağı düşünülmektedir. Aynı zamanda çalışma, azınlıkların din eğitimi alanında literatüre katkı sağlarken yeni araştırmacılara da çalışmaları dahilinde fikir verecektir.