NESH TEORİSİ BAĞLAMINDA KUR'AN'DA TAHFİF

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Temel İslam Bilimleri Bölüm, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Elif Aksoy

Danışman: Hidayet Aydar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada müfessirlerce genelde nesh teorisi ile açıklanan ve hükümleri arasında kolaylaştırmanın bulunduğu ayetler ele alındı. Hükmünde tahfif bulunan ayetlerin nesh teorisi ile açıklanmasının gerekli olup olmadığı incelendi. Bunun için ilk olarak tahfîf kavramının sözlük anlamları zikredildi. Daha sonra tahfîf kavramının Kur'an'da hangi anlamlarda kullanıldığı ve tahfîf kavramının Kur'anî anlamı ortaya koyuldu. Aralarında tahfîf bulunan ayetlerin açıklanmasında genelde müfessirlerce nesh teorisine başvurulduğundan nesh teorisi açıklandı. Hükmünde tahfîf bulunduğu iddia edilen ayetler incelendi ve bu ayetlerin arasında tahfîf var mı, var ise nesh teorisi dışında nasıl bir izah getirilebilir konusu üzerinde duruldu. Aynı zamanda tahfîf kavramı ile nesh teorisi arasındaki ilişkiden bahsedildi. Netice itibariyle çalışmamızda hükmü kolaylaştırılan ayetlerin açıklanmasında nesh teorisine başvurmanın elzem olmadığı, ayetlerin tarihsel arka planına yahut da sebeb-i nüzûl rivayetlerine bakıldığında ve geçtiği sûre içerisinde incelendiğinde ayetlerin anlaşılmasında bu yöntemin yol gösterici olduğu anlaşıldı. Böylece aralarında tahfîf bulunduğu iddia edilen her ayette tahfîfin olmadığı ve aralarında tahfîf olduğu için mensûh addedilen ayetlerin mensûh olmadığı anlaşıldı. Bu yaklaşımla tahfif ve nesh bağlamında mensûh addedilen ayetlerin sayısının iddia edildiği gibi fazla olmadığı ortaya konuldu. Çalışmada ortaya konulan sonuçları elde etmek için de dökümantasyon, karşılaştırma ve tümevarım metotları kullanıldı. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Tahfif, Kavram, Nesh, Ahkam