Mirtazapin içeren transdermal taşıyıcı sistemin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özlem Karabudak
Danışman: Fatma Gülgün Yener
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mirtazapin, alfa-2 ve histamin H1 reseptör antagonisti, atipik tetrasiklik yapıda bir antidepresan ilaçtır. Majör depresif bozukluk, uykusuzluk, travma sonrası stres bozukluğu ve panik bozukluğun tedavisinde yetişkinlerde kullanılmaktadır. Dünya çapında Mirtazapinin ticari ürün olarak oral dozaj formları mevcuttur. Oral biyoyararlanımı sınırlı (%50) olan Mirtazapinin birçok yan etkisi olduğu raporlanmıştır. Bu tez çalışmasında, oral biyoyararlanımı düşük olan Mirtazapin için alternatif uygulama yolu olarak transdermal sistemin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, Mirtazapinin transdermal film formülasyonları tasarlanmış, bu formülasyonlardan ilacın salımı ve yapay deriden permeasyonu araştırılmıştır. Farklı polimerler çeşitli oranlarda kullanılarak Mirtazapinin transdermal film formülasyonları hazırlanmıştır. Hazırlanan transdermal filmler 6 ay süresince 25°C ve 40°C'de bekletilmiş, fiziksel ve kimyasal kararlılık durumları değerlendirilmiştir. Filmlerin fizikokimyasal özelliklerinin incelenmesini takiben in-vitro performanslarını değerlendirme amacıyla dissolüsyon testleri ve yapay deri membranından geçiş çalışmaları yapılmıştır. Hazırlanan formülasyonlarda Mirtazapinin kimyasal kararlılığını koruduğu saptanmıştır. Filmleri oluşturmak üzere hazırlanan jel karışımında, HPMC'nin %0,6 - %1,6 ve HEC'in %0,3 - %1,1 arasında değişen konsantrasyonlarının kombinlendiği formülasyonların en iyi fizikokimyasal özelliklere sahip olduğu gözlenmiştir. Formülasyonların ≥24 saat boyunca Mirtazapin salımı yaptığı kaydedilmiştir. Yapay membrandan ilaç geçişi en yüksek olan F14 ile 24 saatte 0,0786 mg/cm2 geçiş elde edilirken, aynı formülasyona oleik asit ilavesiyle, 0,0876 mg/ cm2 etkin madde geçişine ulaşılmıştır. Penetrasyon arttırıcı oleik asitin ilavesi ile Mirtazapinin permeasyonunda %11,53 oranında artış sağlanmıştır. Bu tez çalışmasıyla birlikte ilk defa hazırlanan Mirtazapin transdermal film formülasyonlarının, uygun farmasötik kaliteye sahip olduğu kanaatine varılmıştır. Mirtazapinin transdermal film formülasyonları ile, tedavide oral yolla ilaç alımına bir alternatif sunulmuştur. Geliştirilen formülasyonlar ile hastanın tedavi uyuncu arttırılırken, ilacın yan etkilerinin görülme riski en aza indirilebilecektir.