Kitâb-ı Esrârü'l-ʿArifîn: Dil incelemesi-metin-sözlük-tıpkıbasım


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER GÜVEN

Danışman: Hatice Tören

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eski Anadolu Türkçesi, Türk Dilinin 13.-15. yüzyılları arasında gelişme gösteren önemli bir dönemidir. Bu dönemde telif ve tercüme pek çok eser kaleme alınmıştır. Özellikle dinî muhtevalı eserlerin yazıldığı bu dönem, Türk Dilinin en sade ve en anlaşılır dönemlerindendir. Bu çalışma, Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi Yazma Eserler Koleksiyonu numara 199'da yer alan ve Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait mensur bir eser olan Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn üzerine yapılmış bir dil incelemesidir. Çalışma Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Esrârü'l-ʿÂrifîn hakkında genel bilgiler verilmiş, eserin konusu, nüshaları, üslubu ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde Eski Anadolu Türkçesi, bu dönemdeki ağızlar ve kısasü'l-enbiyalar hakkında da kısaca bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiş, Metin bölümünde Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn'in transkripsiyonu yapılmış, Sözlük bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları verilmiş ve geçtikleri yerler gösterilmiştir. Eserin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kitâb-ı Esrârü'l-ʿÂrifîn, kısasü'l-enbiya, Eski Anadolu Türkçesi, ağız, söz varlığı