"Mycobacterium tuberculosis Kompleksine Ait Suşlarda Bedaquiline Etkinliğinin Araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Didem ÖZPERÇİN

Danışman: Dilek Şatana

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mycobacterium tuberculosis; dünyada enfeksiyona bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir. M. tuberculosis'in etken olduğu ve dünyanın en eski hastalıklarından biri olarak bilinen tüberküloz (TB), yüksek bulaştırıcılığıyla toplumda hızla yayılarak, her yıl enfekte kişi sayısının artmasına neden olmktadır. Tedavide kullanılan birinci basamak ilaçlardan izoniazid ve rifampine karşı direnç kazanmasıyla, çok ilaca dirençli (ÇİD) tüberküloz ortaya çıkar. Toplumda ölümlere sebep olan bu direnç profili nedeniyle, yeni ilaçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada 2012 yılında kullanım onayı alan Bedaquiline (BDQ)'in ÇİD TB suşlarına etkinliği mikrodilüsyon yöntemi ile araştırılmıştır. Çalışmada ÇİD 46 suşun üçünde, birinci basamak ilaçların tümüne dirençli olan 15 suşun birinde BDQ direnci saptanmıştır. Bedaquilin direnci görülen dört suşun üçünde klofazamine karşı çapraz direnç bulunmuştur. Ayrıca BDQ dirençli dört suşun hepsinde delamanid, protemanid ve rifabutin direnci; üçünde linezolid, birinde de levofloksasin direnci saptanmıştır. Ülkemizde sınırlı şekilde kullanıma giren bu ilaç hakkında elde edilen veriler, ilacın hastalarımızda kullanılabilirliğine ışık tutacak, ve dünya literatürüne katkı sağlayacaktır.