Kripto varlıklara ilişkin mevcut ve muhtemel hukuki sorunlar ve çözüm önerileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLİNÇ ŞEN ERDİNÇ

Danışman: Melikşah Yasin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekonomik krizlerin sebeplerinden birinin klasik finans araçları olduğuna ilişkin inanç, bir alternatif arayışına yol açmıştır. Teknolojik gelişmelerden de faydalanılarak kripto varlıklar, klasik finans araçlarına bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Yalnızca merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymayan, işlemlerin düşük maliyetle gerçekleştirilebildiği, tarafların kimlik bilgilerini sunmadan işlem yapabilmesine olanak sağlayan alternatif bir ödeme aracı olma iddiasıyla ortaya çıkan kripto varlıklar, günümüzde farklı tanımlamaları gerektiren ve farklı amaçlarla kullanılabilen türler haline evrilmiştir. Kripto varlıklara ilişkin hukuki tanımlama yapılmasının gerekip gerekmediği üzerine dahi uzun süre tartışmalar olmuş, bazı devletler tarafından resmi para birimi olarak düzenlenirken, bazı devletler tarafından kullanımı tamamen yasaklanmıştır. Ancak bir alternatif ödeme yöntemi olmanın dışında, fikri mülkiyet temsilleri, menkul kıymet temsilleri gibi farklı alanlarda da kullanılabilir hale evrilmeleri doğrultusunda yok olmayacaklarının anlaşılmasının doğal bir sonucu olarak hukuki tanımlama yapılması bir zorunluluk halini almıştır. Bu çalışmada, literatür taraması yöntemi kullanılarak kripto varlıkların gelişim süreci, özellikleri ve sınıflandırılması üzerine değerlendirmeler yapılmış, sınıflandırıldığı türler üzerinden benzer hukuki kavramlarla mukayesesi yapılmış, bazı devletlerin ve uluslararası örgütlerin tanımlamaları ile hukuki nitelendirme sorunu değerlendirilmiş ve bazı mevcut ve muhtemel hukuki sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.