Altınkum (KKTC) ve Çevresinin Jeomorfolojisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nazenin ÇAĞLAR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Topçu Ahmet ERTEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

?Altınkum (KKTC) ve Çevresinin Jeomorfolojisi? isimli yüksek lisans tezi olarak yaptığımız bu çalışma, Akdeniz'in 3. büyük adası olan Kıbrıs'ın kuzeydoğusunda Karpaz Yarımadası'ndaki Dipkarpaz Milli Parkı'nda yer alır. Saha, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) sınırları içerisindedir. Dipkarpaz Milli Parkı'nın bir parçası olan Altınkum Sahili ile çevresi jeomorfolojik metotlar ışığında çalışılmıştır. Bu bağlamda büro ve arazi çalışmalarının yanında EDX, XRD, SEM analizleri ve OSL yaşlandırması gibi laboratuar çalışmaları yapılmıştır.Altınkum Sahili, kıyıdan iç kesimlere (kuzeydeki karayoluna) kadar uzanan genelinde geniş bir kumul sahasıdır. Buradaki plajın uzunluğu yaklaşık 3 km'dir. Bu sahadaki kumulların bir kısmı hareketli ve embriyo tipi kumul, bir kısmı da stabil kumul özelliği göstermektedir. Bu kumullar Holosen yaşlı taşlaşmış eolinitlerin (fosil kumulların) üzerinde yer aldıkları gibi, eolinitlerin ayrışmasıyla oluşmuşlardır. İlk defa tarafımızdan bulunan sahadaki eolinitler, Altınkum Kumul sahasının çeşitli yerlerinde yüzeylenmektedirler. Altınkum eolinitlerinden alınan 3 m ve 14 m'deki 2 örnek üzerinden yapılan yaşlandırma çalışmaları 500-1600 yılları, kumul kumlarından alınan farklı örnekler 1136-1475 yılları zaman aralığını göstermiştir. Ayrıca Altınkum kumullarının tekstür analizi sonucunda Krumbein Sınıflandırmasına göre orta-çok ince kum boyutuna girdiği, kalsiyum miktarının fazla olduğu ortaya çıkmıştır.Altınkum Kumul sahası batısındaki Adatepe Tombolosu ile güneybatısındaki Nakomi Sahili'nin kıyı jeomorfolojisi çalışılmıştır. Buradaki çalışmalarda Adatepe Tombolosu'nun bağlama setinin yüzeyinin kumullarla kaplı olduğu, bu kumulların rüzgarın geliş yönü ve şiddetine göre yer değiştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca tombolonun güneybatı kıyısında bol miktarda denizel kavkı, rizolit kalıntıları, deflasyona uğramış eolinit blokları gözlenmiştir. Nakomi Sahili'nin kum yapısı iri taneli olup, bol miktarda kavkı içermektedir. Buradaki plajın uzunluğu 1 km'dir. Batıya Jyles Burnu'na doğru gidildikçe plaj daralmakta, burun dik falezlerle sonlanmaktadır.Anahtar kelimeler: Altınkum Sahili, Eolinit (Taşlaşmış Kumul), Karpaz Yarımadası, Kıyı Jeomorfolojisi, KKTC, Rizolit, Tafoni, Akdeniz