Kardaşlık Dergisi'nde (1961-1977) yer alan hoyratlar: Dil incelemesi-metin- sözlük
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMED OMEED AHMED DANDAN
Danışman: Hatice Tören
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bağdat'ta Kardaşlık Ocağı tarafından 1961 yılında yayın hayatına geçirilen Kardaşlık Dergisi, (1961-1977) yılları arasında Arapça, Türkçe (Arap Alfabesi) ile ve birkaç sayısında Türkiye Türkçesi Latin Alfabesi ile yazılıp 125 sayı olarak yayımlanmış bir kültür ve edebiyat dergisidir. Dergide yer alan hoyratlar ve birçok şiir ise Irak Türkmen Türkçesinin Kerkük ağzı örnek alınarak yazılmıştır. Dergi, Irak Türkmen edebiyatının çeşitli simalarını, folklor değerlerini, kültürünü yansıtması ve bunların yeni nesillere aktarılması bakımından Irak Türkmen Türkçesi için önemli bir kaynaktır. Kardaşlık'ın içeriği başlıca; folklor, şiir, hoyrat, dil ve imla, çeşitli röportaj ve mülakatlar, kitap tanıtımı ve eleştiri, roman, hikȃye, tarih, spor vs. konulardan oluşmaktadır. Derginin her sayısında "Folklor" veya "Folklor Araştırmaları" başlığı adı altında hoyrat, şiir, mani, bilmece, atasözleri, deyimler, örf ve âdetler, müzik, marşlar, çeşitli halk inançları, çocuk folkloru, gibi ürünler yer almaktadır. Bunun yanı sıra "Genç Kalemler" veya bazı sayılarda "Açılan Cumbutlar" başlıklı kısımlarda genç şair ve yazarların çeşitli şiirlerine ve hoyratlarına yer verilmiştir. Bu çalışmada, derginin Folklor, Genç Kalemler ve diğer kısımlarında geçen toplam 1552 hoyrat ele alınmış, hoyratların transkripsiyonlu metinleri verilmiş ve dil özellikleri incelenmiştir. Giriş kısmında Irak Türkmenleri, Kardaşlık Dergisi ve hoyratlar hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hoyratlar üzerinde ses bilgisi, ikinci bölümde ise şekil bilgisi incelenmiştir. ii Üçüncü bölümde Kardaşlık Dergisi'nde (1961-1977) geçen hoyratların transkripsiyonlu metni verilmiştir. Dördüncü bölümde ise hoyratlarda geçen Türkmence kelimelerin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarını içeren bir sözlük yer almaktadır.