Acentenin Ücret Hakkı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Neytullah Gül

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Fatih ARICI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Acentenin en önemli hakkı olan ücret hakkı konusunda 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu (ETK) yeterli düzenlemeler içermemekteydi. Kanundaki boşluklar uygulamada güçlükler yaratıyordu. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TK) ile acente açısından büyük öneme sahip olan ücret hakkı Alman Ticaret Kanunu'ndan esinlenerek yeni bir düzenlemeye kavuşturulmuştur. Bu düzenlemelerle özellikle acenteye ücret hakkı kazandıran işlemler ayrıntılı olarak hüküm altına alınmış ve acentelik sözleşmesinin sona ermesi halinde dahi diğer koşulların da sağlanmasıyla acenteye ücret talep edebilme imkanı tanınmıştır. Bunun yanı sıra acentenin tahsil komisyonu talep edebilmesi de önemli düzenlemeler arasında yer almaktadır. ETK'daki yetersiz düzenleme nedeniyle ücrete hak kazanma zamanının belirlenmesi öğretide birtakım tartışmaları da beraberinde getirmiş ve uygulamada karışıklığa neden olmuştur. TK m.114 ile getirilen düzenlemeyle ücrete hak kazanma zamanı açıkça işlemin başarısına bağlanmıştır. Bununla beraber ücret hakkının düşmesine yol açan bozucu şartlar da getirilmiştir. Ücretin miktarı konusunda TK ile ETK'ya paralel bir düzenleme getirilmiştir. Acentenin ücret hakkı ile ilgili olarak bir diğer önemli düzenleme de ücretin ödenme zamanı ve hesaplanmasına ilişkin acentenin müvekkilden bilgi ve belge isteme veya defter ve belgelerin ilgili kısımlarını inceleme hakkını düzenleyen TK m.116 hükmüdür. Tezimizin ilk bölümünde genel olarak acentelik sözleşmesine değinilmiş, ikinci bölümde acentenin ücret hakkına ilişkin getirilen yeni düzenlemeler incelenmiştir. Bununla beraber ücret hakkı ile ilişkili olan ücret tazminatı ve denkleştirme talebi de ücret hakkı ile bağlantılı bir şekilde sınırlandırılarak üçüncü bölümde ele alınmıştır.