Spinal Kord (Omurilik) Yaralanmalı Hastalar ve Bakımverenleri: Bakım Alma ve Bakım Verme Sürecindeki Psikososyal Değişkenler Açısından Sosyal Destek Karşılıklığının Biçimlendirici ve Temel Etkileri.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşenur Aktaş
Danışman: Hanife Özlem Sertel Berk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal destek, bireylerin zorlu pek çok yaşam olayları ile baş etmesinde yardımcı olduğu gibi hastalık sürecinde de oldukça etkilidir. Kronik hastalık süreci gibi uzun süreli zorlu durumlarda bu süreç içindeki hastanın sosyal destek durumu hastalığının gidişatında ve kişinin hastalığına psikososyal uyumunda önemlidir. Bu noktada hasta bireyin yakınlarının sağladığı sosyal destek, bireyin algıladığı ve aldığı sosyal destek kavramları ve bu kavramların ortak etkisinin de bu süreç üzerindeki etkisini bilmek oldukça faydalı olacaktır. Bu bilgilere dayanılarak bu araştırmanın amacı Spinal Kord Yaralanması (SKY) olan bireylerin psikopatolojik semptom düzeyi ile hastalığa psikososyal uyumları arasındaki ilişkide sosyal destek karşılıklığının ve sosyal destek türlerinin rolünün incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte bu çalışmanın bir başka amacı ise SKY'li hastalar ve bakım verenlerinin demografik özelliklerinin SKY olan bireylerin psikososyal uyumları ve sosyal destek karşılıklığı durumları üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu çalışma kapsamında Hastalığa Psikososyal Uyum Öz-Bildirim Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Sosyal Destek Veren Davranışlar Envanteri, Verilen Sosyal Destek Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. İstanbul'da bulunan çeşitli hastanelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon birimlerinde yatarak veya ayakta tedavi görmekte olan tetrapleji veya parapleji tanısı almış 31 hasta ve bu kişilerin bakım verenleri çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Sonuçlar, psikopatolojik semptom düzeyi ile hastalığa psikososyal uyum arasında negatif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Buna göre depresyon, anksiyete bozukluğu, paranoid düşünceler ve toplam psikopatolojik semptom puanları arttıkça hastalığa psikososyal uyum puanları düşmüştür. Psikopatolojik semptom düzeyi ile hastalığa psikososyal uyum arasındaki ilişkide psikopatolojik semptom düzeyi toplam puanının hastalığa psikososyal uyum puanı üzerinde tek başına anlamlı yordayıcı etkisi olduğu bulunmuştur. Algılanan sosyal destek, alınan sosyal destek, verilen sosyal destek puanları ve sosyal destek karşılıklığı endeks puanının psikopatolojik semptom düzeyi ile hastalığa psikososyal uyum ilişkisi üzerindeki ortak etkileri incelenmiştir. Bu değişkenler içinde verilen, alınan sosyal destek türleri ve sosyal destek karşılıklığı endeksinin biçimlendirici etkisi anlamlı olmakla birlikte en güçlü biçimlendirici etkiye sosyal destek karşılıklığı endeksinin sahip olduğu görülmüştür. Bu etkiye göre düşük sosyal destek karşılıklığı endeksinde psikopatolojik semptom düzeyi ile hastalığa psikososyal uyum arasında negatif yönde güçlü bir ilişki varken yüksek sosyal destek karşılıklığı endeksinde bu ilişki zayıflamıştır.