Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sıfat fiillerin incelenmesi: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı bağlamında
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İVANA JAPUNDZİC
Danışman: Mehmet Yalçın Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi çalışmaları, Türkiye'de ve yurt dışında farklı kurumlarda, farklı amaçlarla ve birbirinden farklı hedef kitlelere yönelik olarak sürdürülmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler, öğrenim sürecinde farklı güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bireylerin hazır bulunuşluk durumlarının yeterli olmaması, öğretim ortamlarının ya da öğretim malzemelerinin uygun şekilde hazırlanmamış olması gibi durumlar bu zorluklara örnek olarak verilebilir. En sık karşılaşılan güçlüklerden biri de Türkçenin eklemeli dilsel sisteminin benimsenmesi ve anlaşılmasıdır. Bu durum özellikle, ana dili yapı bakımından diğer dil gruplarından olan öğrenciler açısından öğrenim sürecini zorlaştırmaktadır. Sıfat-fiiller de ek çeşitliliğindeki yoğunlukla bu sistem içinde önemli bir yer tutmaktadır. Pek çok dilde karşılığı olmayan ya da başka şekillerde ifade edilen bu dilbilgisi yapılarının işlevsel özelliklerine göre sınıflandırılarak öğretilmesinin yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecini destekleyecektir. Bu tez çalışmasının hareket noktası, sıfat-fiiller konusuyla ilgili bir değerlendirme ortaya koymak ve özelde sıfat-fiil konusunun öğretimine, genel anlamda ise Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi faaliyetlerine katkı sağlamaktır. Çalışmada, sıfat-fiillerin biçimsel özelliklerinden çok, işlevsel özellikleri üzerinde durulmuştur. Bununla amaçlanan; verilmiş olan örneklerde işlevleri ve kullanımları ön planda tutularak öğrenenlerin anlamasını kolaylaştırmaktır. Bu tez çalışmasında, doküman analizi yönteminden yararlanılmış olup yabancılara Türkçe öğretimi bağlamında sıfat-fiiller konusu, İstanbul Üniversitesi Dil Merkezinde yabancılara Türkçe öğretirken kullanılan İstanbul Yabancılar İçin Ders Kitabı B2-C1+ kitaplarından hareketle değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamaları; sıfat-fiiller konusunda alanyazın taramasının gerçekleştirilmesi ve çalışmanın kuramsal çerçevesinin çizilmesi, "İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı"nın sıfat-fiillerin öğretimi konusunda incelenmesi ve bulguların değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu değerlendirmelerin ardından ise daha sonra hazırlanacak olan ders materyallerinin geliştirilmesine ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine katkı sağlamak adına çeşitli öneriler verilmiştir. Çalışmanın başladığı ve kitap incelemelerinin tamamlandığı dönem itibarıyla kitapların güncel baskıları B2 düzeyi için 2015 yılı; C1+ düzeyi için 2013 yılıdır. Dolayısıyla çalışmadaki analizler bu iki kitapla sınırlandırılmıştır.