JEOİNFORMATİK TEKNOLOJİLERİ KULLANILARAK DENİZ SEVİYESİ DEĞİŞİMLERİNİN GÜNEYBATI KARADENİZ KIYI ALANLARINA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Filiz TURAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cem GAZİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel ısınma kaynaklı iklim değişimlerinin etkileri, son yıllarda giderek daha da hissedilir hale gelmiştir. Küresel ısınmanın en önemli sonuçlarından biri, deniz seviyesi yükselmesidir. Deniz seviyesinin yükselmesi, özellikle denize kıyısı olan ülkelerdeki alçak kotlu kıyı kentleri ve deltalar için tehdit oluşturmaktadır. Küresel ve ulusal ölçekte yapılan çalışmalardan anlaşılmaktadır ki deniz seviyesi yükselmesi, önümüzdeki yıllarda hızlanarak devam edecektir. Denizin kara yönünde ilerlemesi, kıyı çizgisi değişimine ve su baskın alanlarında toprak kayıplarının yaşanmasına neden olacaktır. Aynı zamanda yeraltı su kaynaklarında oluşacak tuzluluk artışı nedeniyle, tarım alanlarında verim kaybına yol açacaktır. Bu çalışmada; jeoinformatik teknolojileri kullanılarak deniz seviyesi değişimlerinin güneybatı Karadeniz kıyı alanlarına etkisi araştırılmıştır. Çalışmada yüksek doğruluklu ve yoğunluklu hava LiDAR (light detection and ranging) verisinden sayısal yükseklik modeli üretimi yapılmış ve çalışma alanı kapsamındaki kıyı çizgisi çıkarılmıştır. Sonrasında bu veri üzerinden yüzyıl sonu projeksiyonu için, su baskın alanı belirlenmiştir. Sentinel 2A uydu görüntüsü ile kontrollü sınıflandırma yapılarak arazi kullanım haritası üretilmiş ve su baskın alanı ile arazi kullanım haritasına bindirme analizi uygulanarak, etkilenmesi beklenen alanlar hesaplanmıştır. Sonuç olarak, yüzyıl sonunda çalışma alanındaki 177,46 km² alanın su baskını etkisinde kalacağı belirlenmiştir. Çalışma, deniz seviyesi yükselmelerinin neden olacağı risklerin belirlenmesi, koruma stratejilerinin hazırlanması ve gerekli önlemlerin alınabilmesi için yol gösterici bir çalışmadır. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulguların, özellikle çalışma alanı çevresinde gerçekleştirilmesi düşünülen plan ve projelerin sürdürülebilirliği açısından değerlendirilmesi, ülkemize katkı sağlayacaktır.