Sesin yeniden yükselişi, podcast yayıncılığı: Türkiye ve Sırbistan örneğinde üretim ve tüketim aşamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YENİ MEDYA VE İLETİŞİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELIDA MUSTAFIC

Danışman: Fırat Tufan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hâkim olan görsel kültür döneminde podcast gibi yeni bir sesli medyanın ortaya çıkması ve kısa bir zaman diliminde büyük bir ilgi görmesi şaşırtıcı olabilir. Podcast, kendi pratik doğası sayesinde insanların gündelik hayatlarına sesli bir rehber olarak girmiştir. Coğrafi sınır tanımayan podcast yayıncılığı, aynı ilgi alanlarına sahip insanları bir araya getirir. Ek olarak podcastin, sese, araştırma bilincine ve dinleyici görüşlerine önemini yeniden kazandırdığı söylenebilir. McLuhan'a göre, internetle birlikte dünya "global köye" dönüştüyse, podcast bu dünyanın radyosudur. Bununla birlikte podcast, teknolojik, ekonomik ve kültürel şartlar altında geliştiği için ülkeler arasında farklılık gösterebilir. Bu nedenle podcastin doğasını bir bütün olarak anlamak adına farklı ülkelerdeki podcast üreticileri ve tüketicilerini birlikte ele almak gerekir. Podcast yayıncılığı yeni bir olgu olmakla birlikte başta ABD, İngiltere, Avustralya, Kanada ve diğer gelişmiş Avrupa ülkelerinde akademik çalışmalarda farklı perspektiflerden analiz edilmiş olup gelişmekte olan ülkeler için bu durum söz konusu değildir. Sırbistan ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde podcast yayıncılığı konusunda akademik çalışmaların yok denecek kadar az olması, bu çalışmada bu ülkelerin ele alınmasının ana nedeni olmuştur. Bu çalışmada nitel ve nicel bir yaklaşımla, Sırbistan ve Türkiye'deki podcast üreticileri ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, çevrimiçi anket tekniği ile her iki ülkenin podcast dinleyicileri hakkında toplanan verilerin analizi sonucunda hem her iki ülkenin genel bir podcast yayıncılığının resmi çizilmiş hem de bu iki ülkenin podcast yayıncılığı uygulamalarındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Sırbistan'daki podcast yayıncılığı hala görsel kültürü olarak devam ederken, Türkiye'de ise hem üretici hem dinleyiciler tarafından içselleştirilmiş durumdadır. Ayrıca, Sırbistan'da podcast programları Türkiye'deki programlardan çok daha uzundur. Bunun yanında, Sırbistan dinleyicileri Türkiye'deki ile kıyaslandığında daha çok çeşitlilik göstermekle birlikte Sırbistan'da podcastin daha geniş kitlelere ulaştığını göstermiştir. Son olarak, Sırbistan'daki podcast üreticileri çoğunlukla podcastten gelir elde ederken Türkiye'deki podcast üreticileri için bu daha çok gelecekteki hedeftir.