Medyanın ekonomi politiği bağlamında geleneksel ve yeni medyada patronsuz gazetecilik olgusu: Demokrat ve Birgün gazeteleri örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜKRAN ARZU GÖNÜLERİ

Danışman: AHSEN DENİZ MORVA KABLAMACI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gündelik haber ihtiyacımızı karşılayan medya kurumlarının ticarileşmesi, kamusal yayıncılığa olan ihtiyacı gündeme getirmiştir. Anaakım medyada yaşanan yapısal dönüşümler, bağımsız gazeteciliğin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Bu araştırma, geleneksel ve yeni medyadaki dinamiklere odaklanarak, patronsuz gazeteciliğin benzerliklerini ve farklılıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın genelinde, okuyucu ile inşa edilen pratiklerin katılımcı bir medya ortamı için sunduğu potansiyel de incelenmektedir. Alanyazındaki patronsuz gazetecilik çalışmalarında, okuyucu kavramına yeterince yer verilmemiş olması, bu çalışmanın temel problemini oluşturmuştur. Çalışmada, okuyucu ve gazeteciler arasındaki ilişkiler derinlemesine analiz edilerek, eleştirel ekonomi politik bağlamda yorumlanmıştır. Araştırmanın örneklemi olarak Demokrat ve BirGün Gazeteleri seçilmiş, bu gazetelerin okuyucu ve çalışanlarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular, nitel veri analiziyle çözümlenmiştir. Bu araştırma, patronsuz gazeteciliği geleneksel ve yeni medya bağlamında, özellikle okuyucu perspektifinden ele aldığı için önemli bir katkı sunmaktadır. Araştırmanın bulguları, okuyucuların hem maddi hem de eylemsel açıdan aktif bir rol üstlendiklerini göstermektedir. Patronsuz gazetelerde okuyucular, üretim, tüketim ve dağıtım faaliyetlerinin tamamına katılmaktadır.