Türkiye’de Siyasal Popülist Söylemin Yükselişi: Menderes ve Ecevit’in Siyasal Söylevleri Üzerine Bir Analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mert Demir
Danışman: Ali Murat Vural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de siyasal popülist söylemin iki karşıt ideoloji tarafından nasıl kullanıldığı bu araştırmanın hareket noktasını oluşturmaktadır. Türkiye'nin siyasal tarihinde popülist söylemin politik hareketlerin içinde nasıl vücuda geldiklerini, bunun akabinde aynı siyasal hatlardaki ardıl hareketlere nasıl bir miras olarak aktarıldıklarını, hangi somut ve tanımlayıcı unsurlardan oluştuklarını anlamak bugünkü söylemin de bir anlamda kök analizini yapabilmek açısından önem arz etmektedir. Çalışmada, Türkiye'de popülizmin gelişimi entelektüel ve siyasal popülizm bağlamlarında ele alınmış, çok partili düzene geçişin ardından beliren yeni formasyonun siyasal popülizme nasıl bir zemin yarattığı odaktaki temel soruyu oluşturmuştur. Menderes ve Ecevit'in popülist söylemlerinin Türkiye siyasi tarihinde önemli bir yer tuttukları ileri sürülmüştür. Örneklem açısından Menderes'in popülist söylemi, merkez sağ siyaset ekseninde ele alınırken; Ecevit'in popülist söylemi ise merkez sol siyaset açısından değerlendirilmiştir. Tezin bir sınırlılığı olarak, 1980 öncesindeki iki seçim dönemi incelenmiştir. Bu dönemler Menderes için 1957 genel seçimi, Ecevit için ise 1977 genel seçimi olarak belirlenmiştir. Bu kapsamdan hareketle çalışmanın kuramsal çatısı, Laclau'nun, popülizmi siyasetin mantığında yatan bir söylem olarak gören yaklaşımı çerçevesinde oluşturulmuştur. Menderes ve Ecevit'in siyasal söylevlerine, basılı yayınlardan elde edilen veriler ışığında nitel bir analiz uygulanmıştır. Analiz kapsamında Jagers & Walgrave'in 'ince ve kalın popülizm' sınıflandırmasından hareket edilmiştir. Söylevlerin incelenmesi sonucu ulaşılan veriler anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde, Laclau'nun sunmuş olduğu analitik kavramlar yardımıyla söylem analizine tabi tutulmuştur. Menderes'in sağ ideolojik, Ecevit'in ise sol ideolojik perspektiften ilgili dönemler bazında popülist söyleme başvurdukları; Menderes'in milli irade, Ecevit'in ise halk iktidarı çağrısının ardıllarına söylemsel bir miras olarak aktarıldıkları sonucuna ulaşılmıştır.