1946-1980 Yılları Arasında Siyaset Sosyolojisi Açısından Cumhuriyet Halk Partisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökhan GÖKTÜRK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail COŞKUN
Özet:Bu çalışmada, 1946-1980 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde meydana gelen gelişmelerin ve değişimlerin seyri ele alınmıştır. CHP üzerine bir çalışma, aynı zamanda Cumhuriyet tarihini de içinde barındıran bir süreç olması sebebiyle, sosyal bilimciler, gazeteciler ve bağımsız araştırmacılar tarafından dikkat çekici bir özelliğe sahiptir. Tek parti dönemi başta olmak üzere konuya ilişkin pek çok araştırma ve kaynak literatürde mevcuttur. Konu üzerinde geniş bir araştırma/yayın bulunmasına karşılık, belirtilen tarihler arası dönemi bir bütün olarak ele alma çabasıyla yola çıkılmıştır. Konuyu siyasal tarih içerisinde sosyolojik temelleri ile birlikte inceleyerek, CHP'nin dönemsel farklılıklar içerisinde gösterdiği değişim/dönüşüm seyri araştırmanın başlıca problemidir.1946 sonrasında çok partili siyasi sisteme geçilmesiyle birlikte, CHP bünyesinde tek parti döneminden ayrılış ve farklılaşmalar göze çarpmaktadır. CHP, Demokrat Parti'nin siyaset sahnesine çıkmasıyla birlikte kendisini tanımlama ihtiyacı hissetmiş ve siyasi alan içerinde yeni bir konum edinmeye çaba göstermiştir. CHP'deki değişimin ilk seyri, 1946-1950 arası dönemde çok partili siyasal sisteme ayak uydurma çabaları içinde şekillenmiştir. 27 yıllık tek parti iktidarından sonra 1950 seçimleri ve DP'nin iktidara gelişi ile başlayan muhalefet partisi konumu, 1960 sonrası oluşacak yeni CHP'nin özelliklerini içinde barındıran süreç olması açısından önemlidir. Parti'nin kendisini tanımladığı biçimiyle demokratik sol bir partiye evirildiği 1970 sonrası dönem, 1960-1970 arasında bu yönelişin ilk aşamasını oluşturan ortanın solu tartışmaları içinde biçimlenmiştir. Çalışmamızda, her biri birbiriyle bağlantılı ve sürekli ilişkiye sahip olan değişimin ve dönüşümün seyri tarihsel sosyolojik bir bakış açısı ile ele alınmıştır.