RNF152 geninin oral kavite malin tümörlü ve premalin lezyonlu hastalarda epigenetik biyomarker potansiyelinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MADONA GJONA
Danışman: Semra Demokan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Oral skuamöz hücreli karsinom (OSCC), dünyada yıllık gözlenen baş-boyun kanser (HNC) vakalarının %30'unu, oral kanserlerin ise %95'ini oluşturmaktadır Oral kavitenin premalin lezyonları (OPML), farklı oranlarda malin transformasyon riski olan lezyonlardır. OPML geç evrelerde, şiddetli displaziye ve karsinoma in situ ve/veya skuamöz hücreli karsinomlara dönüşme risk sebebiyle erken tanı oldukça önemlidir.. Birçok kanser türünde tümör baskılayıcı genlerin promoter bölgelerindeki, DNA metilasyonu söz konusu genlerin görevini yerine getiremediği gösterilmiştir. Poage ve arkadaşlarının 2011 yılında 'Global Hypomethylation Identifies Loci Targeted for Hypermethylation in Head and Neck Cancer' yaptığı bir çalışmadaki baş-boyun kanserli hastalarda tümör ile eşlenik normal dokulardaki ekspresyon ve metilasyon array verilerine göre bu alanda çalışılabilecek genlerinin CpG adacıklarını de hesaplayarak yayınlandı. Ring Finger Protein 152 (RNF152) geninin Spearsman's p=0, 02916832 değerinde olduğunu belirtilip çalışabilecek genler arasında yer almaktadır (Poage ve diğerleri, 2011). Yaptığımız çalışma sonucunda: 30 OSCC olarak teşhis edilen hastalarından alınan tümör dokularında, eşlenik normal dokuya kıyasla RNF152 geninin ekspresyon seviyesinde %40'ında artma, ekspresyon seviyesindeki %33'ünde azalma ve tümör önneklerin %37'sinde tümör örneğinde metillendiğini tespit edildi. 30 OPML olarak teşhis edilen hastalarından ise alınan tümör dokularında, eşlenik normal dokuya kıyasla RNF152 geninin ekspresyon seviyelerinde %37'sinde artma, RNF152 ekspresyon seviyeslerinde %30'unda azalma gözlenirken, %70'inde tümör örneğinde metillendiğini tespit edildi. Biyomarker potansyelini değerlendirirken elde edilen sonuçlar doğrultusunda, OPML şüphesi olan hastalarda hiç doku biyopsi alınmadan, sadece hastanın kanından ve tükürüğünden RNF152 geninin metilasyon seviyelerini inceleyerek, OPML hastalar için diagnostik biyomarker olarak kullanılabilir. Ayrıca evre 1 OSCC hastalarında hipermetilasyonun ileri evre hastalara göre daha fazla olduğu gözlenmiştir. Çalışmamızda RNF152 geninin OPML hastalarında gözlenen yüksek metilasyon oranlarının OPML'in erken tanısında ve OPML'in OSCC'ye malin tranformasyon riskini tespit etmede potansiyel bir biyomarker olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ekspresyon, Metilasyon, OPML, OSCC, Epigenetik Biyomarker, RNF152 geni Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: TYL-2021-37871.