Ücret adaleti, iş güvencesi ve sosyal desteğe yönelik algının iş motivasyonuna etkisinde iyi oluş halinin aracı rolü ve konuyla ilgili bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rahile Güran Göven
Danışman: Rıza Demir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, ücret adaleti, iş güvencesi ve sosyal destek algılarının iş motivasyonu üzerindeki etkilerini ve bu etkide iyi oluş halinin aracılık rolünü incelemektedir. Çalışmada, ücret adaletinin alt boyutları (içsel, dışsal, bireysel ve prosedürel adalet), iş güvencesi ve sosyal destek (aile, arkadaş ve diğer sosyal destek kaynakları) gibi temel değişkenlerin, çalışanların iş motivasyonu üzerindeki etkileri ele alınmış, iyi oluş halinin bu etkilerdeki rolü detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Araştırma, Türkiye enerji sektöründe faaliyet gösteren bir termik santralde çalışan 732 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, anket yöntemiyle toplanmış ve elde edilen sonuçlar korelasyon ve regresyon analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ücret adaleti, iş güvencesi ve sosyal destek algılarının iş motivasyonu üzerinde hem doğrudan hem de iyi oluş hali aracılığıyla anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Bağımsız değişkenlerin tamamında iyi oluş halinin aracılık etkisi, değişkenlerin iş motivasyonu üzerindeki etkisini güçlendirmiştir. Çalışmanın önemli amaçlarından biri, iş motivasyonu üzerinde ücret adaleti, sosyal destek ve iş güvencesi değişkenlerinden hangisinin daha etkili olduğunu ortaya koymaktır. Bulgular, iş motivasyonu üzerinde en güçlü etkiye sahip değişkenin iş güvencesi algısı olduğunu göstermektedir. İş güvencesi algısı, hem doğrudan hem de iyi oluş hali aracılığıyla iş motivasyonu üzerinde anlamlı bir etki yaratmıştır. Ücret adaletinin alt boyutları arasında ise içsel ücret adaletinin en yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Sosyal destek açısından, aile kaynaklı destek algısının iş motivasyonu üzerinde diğer sosyal destek kaynaklarına kıyasla daha yüksek bir açıklayıcılık sunduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, çalışan motivasyonunu artırmaya yönelik politikaların geliştirilmesinde önemli bir rehber niteliği taşımaktadır. Ücretlendirme süreçlerinde adalet ve şeffaflığın sağlanması, çalışanların güven duygusunu güçlendirecek uzun vadeli istihdam politikalarının benimsenmesi ve sosyal destek mekanizmalarının etkin bir şekilde uygulanması, iş motivasyonunu artırmada kritik faktörler olarak öne çıkmaktadır. Ayrıca, iyi oluş halinin iş motivasyonu üzerindeki etkilerde merkezi bir rol oynadığı göz önüne alındığında, çalışanların fiziksel ve psikolojik sağlıklarını destekleyecek, iş-yaşam dengesini teşvik edecek uygulamaların kurumsal stratejilere entegre edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, çalışanların bireysel ihtiyaçlarına duyarlı, kapsayıcı ve sürdürülebilir politikalar geliştirilmesi, organizasyonel performansı artırmada temel bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.