INVESTIGATION OF LONG-TERM CHANGES AND VARIATIONS OF THE SYMBIOTIC STAR R AQUARII AND IT'S JETS


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HAVVA BOSTAN

Danışman: Şölen Balman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Simbiyotik yıldızlar tipik olarak bir beyaz cüce ve bir Mira de ̆gi ̧seni ya da bir dev yıldızdan olu ̧san ikili sistemlerdir. R Aqr, farklı dalgaboylarında incelenmi ̧s olan bir Mira ve bir beyaz cüceden olu ̧san iyi bilinen bir simbiyotik sistemdir. Bu sistem bazı dönemlerde iki kutuplu jet akı ̧slarına sahiptir. Bu tez, X-ı ̧sınlarında jetlerin yapısı ve sistemin kendisi üzerine kapsamlı bir çalı ̧sma sunmaktadır. Be ̧s yılı kapsayan Chandra ar ̧siv verileri, jetleri ve merkezi kayna ̆gı hem uzamsal hem de spektral özellikler açısından ara ̧stırmak için kullanıldı. Spektral analizde, merkezi kayna ̆gı ve çevresini anlamak için iki farklı bile ̧sik model kullanıldı. Sistemi daha iyi anlamak için 2000, 2003 ve 2005 yıllarında alınan veriler kullanılarak önceki Chandra analizleri ile kar ̧sıla ̧stırmalar yapıldı. Bu, sistemin geçmi ̧sinin yakla ̧sık yirmi yılını kapsamaktadır. Jetlerin X-ı ̧sını emisyonu a ̆gırlıklı olarak 1 keV'nin altındaki yumu ̧sak X-ı ̧sınlarında gözlenmekte ve kısa zaman ölçeklerinde ≈ 2 - 3 yıl X-ı ̧sını emisyonlarında azalma gibi de ̆gi ̧simler sergilemektedir. Zaman içinde, sistem morfolojisinde ≈ 6"'den ≈ 3"'ne kadar belirgin de ̆gi ̧siklikler tespit edilmi ̧stir. Sonuç olarak, bu çalı ̧sma X-ı ̧sınlarında bu dinamik sistemin yapısının ve davranı ̧sının daha ayrıntılı bir ̧sekilde anla ̧sılmasına katkıda bulunmu ̧stur.