Akut Koroner Sendromlu Hastalarda Uzun Kodlamayan RNA Adaylarının Ateroskleroz Ciddiyeti ile İlişkilendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü, Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hilal Şentürk
Danışman: Ayşe Evrim Bayrak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut koroner sendromlar (AKS) tüm dünyada mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerindendir. AKS'nin en önemli nedeni aterosklerozdur. Uzun kodlamayan RNA'lar (LncRNA) 200 nükleotidden daha uzun protein kodlamayan RNA molekülleri olup birçok hücresel süreçte görev aldıkları ve gen ifadesini düzenledikleri belirlenmiştir. Bu çalışmada AKS vakalarında, iki aday lncRNA'nın anlatım düzeylerinin hem hastalık tanısındaki önemi hem de ateroskleroz ciddiyeti ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmaya katılan 228 vaka, ST-yükselmeli veya yükselmesiz miyokard enfarktüsü (MI) geçirmesine ve koroner anjiyografi değerlendirmesindeki ateroskleroz lezyonlarının derecesine ve yerleşimine göre hesaplanan Gensini ve SYNTAX skorlamalarına göre gruplar oluşturularak incelenmiştir. Tüm bireylerin kanından ayrıştırılan lökositlerinden total RNA izole edilmiştir. Literatüre göre seçilen henüz fonksiyonu bilinmeyen BAT5 ve IL21R-AS1 adlı lncRNA'ların ifade düzeyleri, kantitatif RT-PZR ile belirlenmiştir. AKS ile aday lncRNA'ların ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında, çalışma popülasyonu akut miyokard enfarktüs (AMI) geçirmiş hastalar, anjina pektorisi ve yüksek skoru olan ancak enfarktüs geçirmemiş hastalar (non-MI) ve seçilmiş kontrol grubu olarak üç gruba ayrıldığında, AMI hastalarında BAT5 kodlamayan RNA transkriptinin ifade düzeyi kontrol hastalarına göre 2.5 kat azalırken (p=0.028), IL21R-AS1 adlı lncRNA'nın ifade düzeyinin 1.6 kat arttığı belirlenmiştir (p=0.059). Cinsiyete göre ayrılarak karşılaştırıldığında ise erkek hastalarda, BAT5 kodlamayan RNA transkriptinin ifade düzeyinin AMI ve non-MI gruplarında kontrol grubuna göre kıyaslandığında 2.55 kat arttığı belirlenmiştir. Kadın hastalarda, IL21R-AS1 ifade düzeyi kontrol grubuna göre AMI grubunda 2 kat artarken, non-MI grubunda 4.3 kat arttığı belirlenmiştir (p=0.040). Sonuç olarak, ani ölüm riski taşıyan akut koroner sendromda, BAT5 ve IL21R-AS1 kodlamayan RNA ifade düzeylerinin değerlendirilmesinde cinsiyet ve klinik tanı durumunun önem taşıdığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendromlar, ateroskleroz, uzun kodlamayan RNA‟lar, ifade düzeyi, biyobelirteç